Sáng 5/8, tại phiên thảo luận Tổ 4 (gồm Đoàn ĐBQH TP. Huế và các tỉnh Khánh Hòa, Lào Cai), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đã có những ý kiến chỉ đạo quan trọng về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Ông nhấn mạnh yêu cầu then chốt là luật phải bảo đảm “vừa quản lý vừa kiến tạo để phát triển” ngành xuất bản trong bối cảnh còn nhiều bất cập.
Khắc phục bất cập, nâng cao chất lượng nhà xuất bản
Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, hiện cả nước có trên 50 nhà xuất bản nhưng quy mô và năng lực hoạt động rất khác nhau. Ông dẫn chứng: “Có những nhà xuất bản rất xuất sắc, ví dụ Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật. Đây là Nhà xuất bản có đội ngũ biên tập viên rất hùng hậu, chuyên nghiệp và rất giỏi. Hay Nhà xuất bản Tư pháp của Bộ Tư pháp, xem xét để xuất bản sách luật rất kỹ lưỡng. Ngược lại, có những nhà xuất bản lực lượng rất mỏng, xuất bản ra một số tác phẩm còn lỗi, sai sót”.
Trước thực trạng đó, ông nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Xuất bản lần này phải khắc phục bằng được những vướng mắc, bất cập, đồng thời yêu cầu nhà xuất bản phải có đủ tầm, đội ngũ biên tập viên phải có phẩm chất chính trị, đạo đức, có trình độ chuyên môn về lĩnh vực phụ trách. Ông lấy ví dụ: “Nhà xuất bản về văn hóa thì biên tập viên phải là chuyên gia về văn hóa, Nhà xuất bản về nông nghiệp thì biên tập viên phải có trình độ về nông nghiệp”.
Bổ sung quy định cấm xuất bản phẩm vi phạm pháp luật
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tại khoản 4 Điều 1 bổ sung cụm từ “tuân thủ pháp luật” để quy định có tính nguyên tắc. Ông chỉ rõ, dự thảo mới chỉ quy định “Tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất bản có trách nhiệm tuân thủ chuẩn mực đạo đức xã hội, đạo đức nghề nghiệp” mà chưa đề cập điều quan trọng nhất là tuân thủ pháp luật.
Về sửa đổi khoản 2 Điều 10, ông đề nghị bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm: “nghiêm cấm các xuất bản phẩm trái với chủ trương, đường lối của Đảng, trái với chính sách, pháp luật của Nhà nước, trái với văn hóa, thuần phong mỹ tục, kích động bạo lực, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, kỳ thị dân tộc, tôn giáo”. Ông nhấn mạnh, việc sửa đổi lần này quan trọng nhất là phải khắc phục được việc xuất bản các xuất phẩm đi ngược lại đường lối, chính sách của Đảng, xúc phạm, bịa đặt về lãnh tụ, danh nhân văn hóa, kỳ thị dân tộc, tôn giáo.
Phó Thủ tướng: Đổi mới tư duy quản trị, thúc đẩy phát triển trong môi trường số
Phát biểu tại buổi thảo luận, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, cơ quan soạn thảo đã thể chế hóa các chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Bà nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Xuất bản nhằm “thay đổi hoàn toàn tư duy quản trị, góp phần thúc đẩy phát triển ngành xuất bản trong môi trường số”.
Phó Thủ tướng cũng lưu ý, nếu không rà soát kỹ lưỡng các quy định sẽ xảy ra tình trạng nhiệm vụ của chính quyền địa phương rất nặng, nhiều rủi ro; mặt khác, lại không rõ vai trò chủ thể quản trị cấp quốc gia của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, không bảo đảm sự liên thông, đồng bộ, thống nhất giữa Trung ương với địa phương. “Đây là vấn đề cần phải tiếp tục điều chỉnh”, bà nhấn mạnh.
Góp ý về Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi)
Cũng tại phiên thảo luận, các đại biểu tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Hòa giải ở cơ sở nhằm phát huy vai trò tự quản của cộng đồng. Dự thảo Luật có những đổi mới như bổ sung quy định về hòa giải trực tuyến, ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện quy định về hòa giải viên, tổ hòa giải.
ĐBQH Nguyễn Tiến Nam (TP. Huế) đề nghị quy định tiêu chuẩn Hòa giải viên theo hướng vừa bảo đảm chất lượng, uy tín, vừa thu hút người có kiến thức pháp luật, kỹ năng xã hội, kinh nghiệm thực tiễn. Ông đề xuất: “Người được công nhận là Hòa giải viên phải là công dân Việt Nam có phẩm chất đạo đức tốt, có uy tín trong cộng đồng, có khả năng vận động, thuyết phục, có kiến thức pháp luật và kỹ năng hòa giải; tự nguyện tham gia hoạt động hòa giải và đáp ứng các điều kiện theo quy định của Luật này”. Đồng thời, cần có cơ chế bồi dưỡng thường xuyên về kiến thức pháp luật, kỹ năng hòa giải, kỹ năng xử lý tình huống nhạy cảm, kỹ năng sử dụng công nghệ và bảo vệ thông tin.
