Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Xuất bản, nhấn mạnh việc hoàn thiện quy định phòng chống xâm phạm bản quyền trong lĩnh vực xuất bản, đặc biệt trên không gian mạng. Dự thảo sửa đổi nội dung 27/54 điều, trong đó 16 điều về cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền; không thay đổi phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Xuất bản 2012; không có nội dung hạn chế quyền con người, quyền công dân theo Hiến pháp.
Hoàn thiện quy định chống xâm phạm bản quyền trên mạng
Dự thảo tập trung hoàn thiện quy định về nội dung quản lý và chính sách nhà nước đối với hoạt động xuất bản; tăng cường phòng chống xâm phạm bản quyền, nhất là trên không gian mạng; hoàn thiện quy định về tổ chức hoạt động, liên kết của nhà xuất bản; đẩy mạnh xuất bản và phát hành xuất bản phẩm điện tử, thúc đẩy chuyển đổi số.
Thẩm tra: Cần rà soát tránh chồng chéo
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của dự thảo. Một số ý kiến đề nghị làm rõ hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng để tránh mở rộng phạm vi điều chỉnh. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị thể chế hóa đầy đủ hơn Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư; bổ sung chính sách phát triển nguồn nhân lực xuất bản, nhất là cán bộ, biên tập viên, chuyên gia công nghệ, nhà quản trị; rà soát chính sách đặt hàng, đấu thầu, giao nhiệm vụ, hỗ trợ, ưu đãi để phù hợp với đặc thù xuất bản và tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Thường trực Ủy ban nhận thấy việc bổ sung quy định về hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng là cần thiết, bao quát các hình thức sáng tạo, phổ biến nội dung số tương tự xuất bản phẩm, quản lý chặt chẽ sản phẩm xuyên biên giới ngoài hệ thống chính thống. Tuy nhiên, quản lý nội dung trên mạng đang được điều chỉnh bởi nhiều quy định (báo chí, thông tin điện tử, giao dịch điện tử, an ninh mạng, sở hữu trí tuệ), do đó cần rà soát kỹ lưỡng để tránh mâu thuẫn, chồng chéo.
Chủ tịch Quốc hội: Thiết lập cơ chế mạnh mẽ chống sách lậu
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Xuất bản lần này phải chuyển dịch mạnh mẽ sang vai trò kiến tạo phát triển, mở đường cho công nghệ, bảo vệ tối đa chất xám của tác giả và trao quyền cho doanh nghiệp xuất bản hội nhập quốc tế. Ông chỉ ra các hạn chế lớn từ Luật 2012: hạ tầng và tư duy quản lý xuất bản số còn thiếu và yếu; nạn xâm phạm bản quyền và sách lậu diễn biến phức tạp, chưa xử lý triệt để; thiếu tác phẩm nội địa có tầm vóc để xuất khẩu; nguồn nhân lực biên tập viên chưa chuẩn hóa.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị sửa đổi luật lần này cần tập trung luật hóa và nâng cao vị thế pháp lý của đơn vị liên kết; kiến tạo hành lang pháp lý vượt trội cho xuất bản số; thiết lập cơ chế mạnh mẽ chống sách lậu trên không gian mạng; áp dụng chính sách ưu đãi tài chính thực chất cho chuỗi giá trị xuất bản; chuẩn hóa đội ngũ nhân sự ngành xuất bản.
Hoàn thiện dự thảo trước kỳ họp tháng 8
Các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Xuất bản 2012 để thể chế hóa chủ trương của Đảng. Các ý kiến đề nghị rà soát kỹ quy định dự thảo trong mối tương quan với các luật liên quan, đặc biệt Luật Báo chí, để tránh chồng chéo, bảo đảm tính đồng bộ.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh kết luận, đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan soạn thảo khẩn trương tiếp thu ý kiến, hoàn thiện dự án Luật. Nhiệm vụ trọng tâm là rà soát thể chế hóa tinh thần Chỉ thị 04-CT/TW và các chủ trương mới về phát triển xuất bản trong kỷ nguyên số. Việc sửa đổi luật hướng tới phát triển công nghiệp văn hóa, văn hóa đọc, xây dựng ngành xuất bản hiện đại, chuyên nghiệp. Các cơ quan phối hợp rà soát toàn diện dự thảo, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, xử lý dứt điểm quy định chồng chéo trước khi trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất đầu tháng 8 tới.
