Tại cuộc họp của Ủy ban Văn hóa và Xã hội, đại diện lãnh đạo Bộ Nội vụ, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Hội đồng quản lý Bảo hiểm xã hội, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và Bộ Tư pháp đã thông tin, thảo luận về những nội dung lớn của hai dự án luật quan trọng. Cục trưởng Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội (Bộ Nội vụ) Phạm Trường Giang cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội tập trung vào năm nhóm nội dung chính.
Năm nội dung lớn trong sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội
Thứ nhất, sửa đổi, bổ sung liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Thứ hai, sửa đổi, bổ sung về chế độ chính sách bảo hiểm xã hội. Thứ ba, bổ sung các quy định nhằm khơi thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư quỹ Bảo hiểm xã hội.
Nội dung lớn thứ tư là các quy định bị thay thế, bãi bỏ. Đáng chú ý, dự thảo luật bãi bỏ các quy định về hồ sơ, thủ tục hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội. Theo ông Giang, việc quy định chi tiết thủ tục hành chính và thành phần hồ sơ ngay trong luật hiện hành đã gây khó khăn cho quá trình đơn giản hóa thủ tục, ảnh hưởng đến người dân, người thụ hưởng và doanh nghiệp khi tham gia, giải quyết bảo hiểm xã hội.
Để phù hợp với thẩm quyền ban hành, Luật Tổ chức Quốc hội, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời triển khai chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục hành chính, dự thảo luật bãi bỏ các quy định về hồ sơ, thủ tục trong Luật Bảo hiểm xã hội và giao Chính phủ quy định chi tiết. Ngoài ra, dự thảo cũng bãi bỏ quy định về thẩm quyền của Bộ trưởng các Bộ và các Bộ, cơ quan; bãi bỏ các quy định về bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế…
Nội dung lớn thứ năm liên quan đến chức năng kiểm tra chuyên ngành. Dự thảo luật không quy định cụ thể thẩm quyền kiểm tra chuyên ngành của các bộ và cơ quan Bảo hiểm xã hội để phù hợp với pháp luật về thanh tra.
Ông Phạm Trường Giang nhấn mạnh, đây là các luật khó, phức tạp, nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân, cần được đánh giá tác động kỹ lưỡng, đa chiều. Về thời điểm trình, Bộ Nội vụ đề nghị Ủy ban Văn hóa và Xã hội có ý kiến với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho phép giữ nguyên tiến độ trình dự án luật tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Dự án Luật An toàn, vệ sinh lao động (sửa đổi)
Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) Vũ Trọng Bình báo cáo về tiến độ và nội dung lớn của dự án Luật An toàn, vệ sinh lao động (sửa đổi). Ông nhấn mạnh, việc xây dựng luật là cần thiết để hoàn thiện thể chế, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Bộ Nội vụ đã ban hành kế hoạch triển khai dự án luật và thực hiện các bước xây dựng.
Ý kiến thảo luận của các đại biểu
Các đại biểu quan tâm đến việc thống nhất tên gọi, thời điểm trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, vấn đề mở rộng diện bao phủ hưu trí xã hội, đặc biệt là bổ sung các quy định khai thông nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư quỹ Bảo hiểm xã hội. Các đại biểu đề nghị Bộ Nội vụ làm rõ đánh giá tác động đối với các chính sách mới, trong đó có quy trình mở rộng đầu tư quỹ Bảo hiểm xã hội.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, các đại biểu đề nghị cần có một quan hệ pháp lý phù hợp để bảo đảm an sinh xã hội cho đối tượng lao động trên nền tảng số đang gia tăng nhanh chóng.
Đối với dự án Luật An toàn, vệ sinh lao động (sửa đổi), các đại biểu đánh giá cao đề xuất sửa đổi toàn diện luật, nhưng đề nghị cần nghiên cứu lại kết cấu dự thảo để bảo đảm chặt chẽ, phù hợp, các nội dung chính sách phải đáp ứng thực tế cuộc sống. Một số ý kiến đề nghị thay đổi cách tiếp cận, quan điểm về các chế độ đối với người lao động; đồng thời quan tâm đến các vấn đề y tế, sức khỏe tâm thần, quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử của người lao động, yếu tố thích ứng với già hóa dân số. Đặc biệt, Tờ trình dự án Luật An toàn, vệ sinh lao động (sửa đổi) cần đánh giá rõ nguồn lực thực hiện phù hợp với việc phân cấp trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Phát biểu của Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Lâm Văn Đoan nhấn mạnh, để bảo đảm chất lượng các dự án luật khi trình, Bộ Nội vụ cần nghiên cứu các chính sách phù hợp thực tế, thể chế hóa đầy đủ các Kết luận của Bộ Chính trị, đặc biệt thể hiện được vai trò của Nhà nước quan tâm đến đối tượng lao động trên nền tảng số.
Ông Lâm Văn Đoan cho rằng, các dự án luật đều có phạm vi rộng, do đó bộ phận pháp chế của Bộ Nội vụ cần tiếp tục rà soát vấn đề kỹ thuật văn bản, vấn đề tài chính và các vấn đề chính sách. Về thời điểm trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội, đề nghị Bộ Nội vụ tiếp tục thống nhất với Bộ Tư pháp. Ủy ban Văn hóa và Xã hội sẽ tiến hành thẩm tra khi hồ sơ dự án luật bảo đảm chất lượng đầy đủ và đúng quy trình.
