Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận dự án Bộ luật Tố tụng hình sự sửa đổi
Sáng 17/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục phiên họp thứ 4, cho ý kiến về dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao Hồ Đức Anh trình bày tờ trình, khẳng định việc xây dựng dự án luật là yêu cầu khách quan, cấp thiết về chính trị, pháp lý và thực tiễn.
Những yêu cầu mới từ chủ trương của Đảng
Theo ông Hồ Đức Anh, Nghị quyết số 27, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị đã đặt ra nhiều yêu cầu mới về xây dựng Nhà nước pháp quyền, cải cách tư pháp, đấu tranh phòng chống tội phạm, tăng cường phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, thúc đẩy chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Những chủ trương này đòi hỏi pháp luật tố tụng hình sự phải tiếp tục đổi mới theo hướng hiện đại, hiệu quả hơn, bảo đảm xử lý nghiêm minh tội phạm, bảo vệ tốt hơn quyền con người, quyền công dân, tăng cường kiểm soát quyền lực, góp phần tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội.
Sự cần thiết sửa đổi toàn diện
Sau 8 năm thi hành, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 bộc lộ một số hạn chế, bất cập. Cụ thể, một số thủ tục còn phức tạp, kéo dài; cơ chế xử lý chứng cứ điện tử, dữ liệu số chưa đầy đủ; thủ tục rút gọn chưa phát huy hiệu quả; thẩm quyền và việc phân công, phân cấp kiểm soát quyền lực giữa các chủ thể tố tụng cần hoàn thiện. Ông Hồ Đức Anh nhấn mạnh: "Xây dựng nền tố tụng hình sự vừa bảo đảm hiện đại, dân chủ, công khai, minh bạch, hiệu quả, vừa nhanh chóng, kịp thời bảo vệ quyền con người, quyền công dân. Đồng thời, tăng cường kiểm soát quyền lực, phòng ngừa oan sai, chống lạm quyền, bảo đảm xử lý tội phạm vừa nghiêm minh, vừa nhân văn, thuyết phục."
Bảo đảm tính thống nhất và hội nhập quốc tế
Việc sửa đổi cũng nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, bảo đảm Bộ luật Tố tụng hình sự là luật nền tảng, trung tâm, quy định các nguyên tắc cơ bản và trình tự, thủ tục tố tụng làm cơ sở pháp lý cho các văn bản luật khác. Đồng thời, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế khi Việt Nam tham gia nhiều điều ước quốc tế về tư pháp và phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm mạng.
Thẩm tra và kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu báo cáo thẩm tra sơ bộ, tán thành sự cần thiết ban hành Bộ luật sửa đổi với các lý do nêu trong tờ trình. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định kết luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ dự án, cơ bản thống nhất với các chính sách sửa đổi toàn diện. Ông đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự án để trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vào tháng 8 tới, bám sát các nghị quyết của Đảng và bảo đảm phù hợp với Hiến pháp 2013 và điều ước quốc tế.
