Nghị định mới về thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7 tới đây. Văn bản này quy định chi tiết quy trình thực hiện việc tiêm thuốc độc; các loại thuốc tiêm, cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện sử dụng cho thi hành án tử hình; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong thi hành án tử hình; chi phí mai táng người đã bị thi hành án tử hình và chế độ, chính sách đối với người tham gia thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc.
Quy trình tiêm thuốc độc đối với người bị thi hành án tử hình
Quy trình tiêm thuốc độc được thực hiện theo các bước chặt chẽ như sau:
Chuẩn bị các điều kiện trước khi tiêm thuốc độc
1. Việc thi hành án tử hình phải tuân thủ đúng quy định tại các khoản 2, 3 và 4 Điều 77 Luật Thi hành án hình sự năm 2025; quy định của Nghị định này và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
2. Thuốc sử dụng cho thi hành án tử hình phải được Hội đồng thi hành án tử hình kiểm tra, mở niêm phong và lập biên bản theo quy định.
3. Người bị thi hành án tử hình được cố định vào giường với tư thế nằm ngửa, bảo đảm không làm cản trở sự lưu thông máu.
Tiến hành tiêm thuốc độc
Cán bộ trực tiếp thi hành án tử hình chịu trách nhiệm thực hiện các bước sau:
- Tiếp nhận 3 liều thuốc từ Hội đồng thi hành án tử hình (trong đó có 2 liều thuốc dự phòng).
- Xác định tĩnh mạch người bị thi hành án tử hình để thực hiện tiêm thuốc độc. Trường hợp không xác định được tĩnh mạch thì báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để yêu cầu cán bộ y tế hỗ trợ xác định tĩnh mạch.
- Đưa kim tiêm vào tĩnh mạch đã được xác định và nối với đường ống dẫn được gắn sẵn vào máy tiêm thuốc theo quy trình:
- Bước 1: Tiêm thuốc làm mất tri giác. Sau khi tiêm, cán bộ chuyên môn phải kiểm tra nếu người bị thi hành án chưa mất tri giác thì tiếp tục tiêm cho đến khi họ mất tri giác.
- Bước 2: Tiêm thuốc làm liệt hệ vận động.
- Bước 3: Tiêm thuốc làm ngừng hoạt động của tim.
- Kiểm tra hoạt động tim của người bị thi hành án qua máy theo dõi điện tim. Nếu sau mười phút tiêm xong liều thứ nhất mà người bị thi hành án chưa chết, cán bộ kiểm tra phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để ra lệnh tiêm liều thứ 2. Sau 10 phút tiêm liều thứ 2 mà chưa chết, báo cáo để tiêm liều thứ 3. Trường hợp tiêm hết liều thứ 3 sau 10 phút mà chưa chết, Đội trưởng Đội Thi hành án tử hình phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng quyết định tạm dừng thi hành án.
- Việc thực hiện các bước tiêm có thể được tiến hành theo phương pháp tự động hoặc trực tiếp.
Kết thúc tiêm thuốc độc
- Theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình, bác sĩ pháp y tiến hành kiểm tra, xác định tình trạng của người đã bị thi hành án và báo cáo kết quả.
- Sau khi bác sĩ pháp y kết luận người đã chết, theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng, cán bộ thi hành án rút kim tiêm, đường ống dẫn ra khỏi người đã bị thi hành án.
- Hội đồng thi hành án tử hình lập biên bản về việc người bị thi hành án đã chết.
- Thuốc dự phòng không sử dụng hết được bàn giao lại để bảo quản theo quy định.
Trách nhiệm của trại tạm giam và chế độ đối với người bị kết án tử hình
Ngoài ra, Điều 13 của Nghị định 203 cũng quy định trách nhiệm của trại tạm giam nơi giam giữ người bị kết án tử hình. Theo đó, trại tạm giam phải tổ chức cho người chấp hành án tử hình ăn, uống với tiêu chuẩn bằng 5 lần tiêu chuẩn của ngày Lễ, Tết quy định đối với người bị tạm giam. Người bị kết án cũng được viết thư, ghi âm lời nói gửi lại gia đình.
Nhà chức trách cần bàn giao cho gia đình hoặc người đại diện hợp pháp của người đã bị thi hành án tử hình đầy đủ giấy tờ, đồ vật, tài sản, tiền mà người đó gửi lại trong thời gian bị giam giữ (nếu có); cùng với hồ sơ của người đã bị thi hành án tử hình theo quy định.
