Từ ngày 1/7/2026, Luật số 118/2025 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự chính thức có hiệu lực. Trong đó, quy định về thu hồi và hủy giá trị sử dụng hộ chiếu được bổ sung thêm 3 trường hợp mới, bên cạnh 4 trường hợp hiện hành.
Các trường hợp thu hồi, hủy hộ chiếu hiện hành
Theo Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam hiện nay, có 4 trường hợp thu hồi hoặc hủy giá trị sử dụng hộ chiếu, bao gồm:
- Hủy giá trị sử dụng hộ chiếu còn thời hạn bị mất hoặc đã quá 12 tháng kể từ ngày cơ quan chức năng hẹn trả mà công dân không nhận và không có thông báo bằng văn bản về lý do chưa nhận.
- Thu hồi, hủy giá trị sử dụng hộ chiếu của người được thôi quốc tịch, bị tước quốc tịch Việt Nam, hoặc bị hủy bỏ quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam.
- Thu hồi, hủy giá trị sử dụng hộ chiếu ngoại giao, hộ chiếu công vụ còn thời hạn đối với trường hợp không còn thuộc đối tượng được sử dụng.
- Thu hồi, hủy giá trị sử dụng hộ chiếu đã cấp cho người thuộc trường hợp chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều 21 của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.
Bổ sung 3 trường hợp thu hồi, hủy hộ chiếu từ 1/7/2026
Luật số 118/2025 tại khoản 9 Điều 3 đã bổ sung thêm các trường hợp thu hồi, hủy giá trị sử dụng hộ chiếu, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Các trường hợp mới này nhằm tăng cường quản lý an ninh, trật tự và phù hợp với tình hình thực tế.
Sửa đổi quy định về nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài
Luật mới cũng sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam nhằm bảo đảm phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, tổ chức bộ máy của lực lượng Công an nhân dân; kịp thời khắc phục những vấn đề cấp bách phát sinh trong thực tiễn thực hiện; tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, vừa đáp ứng yêu cầu công tác quản lý.
Sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến tổ chức
Các quy định liên quan đến Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận, Hội đồng cạnh tranh, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thị trấn, thị xã, thành phố, Ủy ban nhân dân thị trấn, Công an thị trấn được sửa đổi, bổ sung để bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, chính quyền địa phương 2 cấp.
Bổ sung quy định về thị thực, thẻ tạm trú
Luật bổ sung quy định về ký hiệu, thời hạn, điều kiện cấp thị thực, thẻ tạm trú UĐ1, UĐ2; trường hợp được miễn thị thực đối với người nước ngoài thuộc diện đối tượng đặc biệt cần ưu đãi phát triển kinh tế - xã hội trên cơ sở bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội được miễn thị thực có thời hạn theo quy định của Chính phủ. Điều này nhằm bảo đảm phù hợp với một số quy định mới trong lĩnh vực quản lý xuất nhập cảnh, ưu đãi cho người nước ngoài nhập cảnh, cư trú tại Việt Nam và tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Quy định về tạm trú cho người nước ngoài
Bổ sung quy định người nước ngoài nhập cảnh không có thẻ thường trú, thẻ tạm trú còn giá trị sử dụng thì được cấp chứng nhận tạm trú tại cửa khẩu. Trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác thì thời hạn tạm trú cấp theo điều ước quốc tế.
Trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Công an
Luật bổ sung trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Công an quyết định trường hợp người nước ngoài được làm thủ tục cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ thường trú tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh vì lý do ngoại giao, quốc phòng, an ninh để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Mở rộng đối tượng bảo lãnh cho người nước ngoài
Bổ sung quy định công dân Việt Nam thường trú ở trong nước là ông, bà được mời, bảo lãnh cháu nội, cháu ngoại là người nước ngoài vào Việt Nam thăm. Điều này nhằm bảo đảm thống nhất với quy định của Luật Quốc tịch (mở rộng đối tượng được nhập quốc tịch Việt Nam đến cháu nội, cháu ngoại), đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho ông, bà bảo lãnh cho cháu về thăm quê hương cùng gia đình.
Cải cách thủ tục hành chính
Luật số 118/2025 cũng sửa đổi, bổ sung một số nội dung để thực hiện đơn giản hóa, cải cách thủ tục hành chính, bao gồm:
- Bổ sung hình thức thực hiện qua dịch vụ bưu chính công ích trong thực hiện thủ tục đề nghị cấp thị thực.
- Sửa đổi hình thức thực hiện qua tài khoản định danh điện tử về thủ tục đề nghị cấp thị thực điện tử.
- Bãi bỏ khoản 6 Điều 16 quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân phải thanh toán cước phí để thực hiện việc thông báo cấp thị thực.
- Bãi bỏ thành phần hồ sơ là đơn báo mất thẻ thường trú trong thủ tục đề nghị cấp lại thẻ thường trú.
Bên cạnh đó, Luật số 118 cũng bổ sung quy định khai thác và sử dụng thông tin trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành để giải quyết thủ tục hành chính, nhằm cắt giảm giấy tờ, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài. Điều này tạo cơ sở pháp lý để triển khai thực hiện Nghị quyết số 66.7/2025 của Chính phủ quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu.
