Bộ Công an vừa ban hành Thông tư số 22/2025/TT-BCA quy định chi tiết về quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 15/6/2025, thay thế Thông tư số 09/2019/TT-BCA.
Đối tượng áp dụng và nguyên tắc quản lý
Thông tư áp dụng đối với người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh theo quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng Hình sự. Theo đó, người mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội sẽ bị đưa vào cơ sở chữa bệnh bắt buộc.
Việc quản lý phải đảm bảo nguyên tắc tôn trọng nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của người bệnh, đồng thời bảo vệ an toàn xã hội. Cơ sở chữa bệnh có trách nhiệm tổ chức khám, điều trị, chăm sóc sức khỏe và quản lý chặt chẽ người bệnh.
Quy trình tiếp nhận và quản lý
Theo Thông tư, khi nhận được quyết định của Tòa án về áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh, cơ sở chữa bệnh phải tiếp nhận người bệnh trong thời hạn 24 giờ. Người bệnh được khám sức khỏe ban đầu, lập hồ sơ bệnh án và bố trí nơi ở phù hợp.
Trong quá trình quản lý, cơ sở phải thực hiện các biện pháp an ninh, phòng ngừa trốn thoát hoặc hành vi nguy hiểm. Người bệnh được thăm nom, gửi thư, nhận quà theo quy định nhưng phải được kiểm tra, giám sát. Việc sử dụng điện thoại, internet cũng bị hạn chế để đảm bảo an ninh.
Thời hạn và chấm dứt biện pháp
Thời hạn áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh được xác định theo quyết định của Tòa án. Khi hết thời hạn, nếu người bệnh chưa khỏi, cơ sở chữa bệnh phải đề nghị Tòa án gia hạn. Ngược lại, nếu người bệnh đã khỏi bệnh, cơ sở phải báo cáo để Tòa án ra quyết định chấm dứt.
Sau khi chấm dứt, người bệnh được trả về gia đình hoặc cơ quan, tổ chức nơi cư trú. Cơ sở chữa bệnh phải phối hợp với địa phương để theo dõi, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.
Trách nhiệm của các bên
Thông tư quy định rõ trách nhiệm của Bộ Công an, các cơ sở chữa bệnh, chính quyền địa phương và gia đình người bệnh. Bộ Công an chịu trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện. Cơ sở chữa bệnh phải bảo đảm cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế và nhân lực. Gia đình có trách nhiệm phối hợp trong quá trình điều trị và quản lý.
Theo đại diện Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (Bộ Công an), Thông tư mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm quyền lợi cho người bệnh và an ninh xã hội.
