Quốc Hội Thảo Luận Dự Án Luật Sửa Đổi Luật Công Chứng
Sáng ngày 9 tháng 4, Quốc hội đã tiến hành phiên họp lắng nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng. Sau phần trình bày, các đại biểu Quốc hội đã tham gia thảo luận sôi nổi tại tổ về dự án luật quan trọng này, với trọng tâm là đơn giản hóa các thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng.
Đơn Giản Hóa Thủ Tục Hành Chính Trong Lĩnh Vực Công Chứng
Trong phần trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã nhấn mạnh rằng việc xây dựng và ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng là hết sức cần thiết. Mục tiêu chính là thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng về tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời đẩy mạnh phân cấp và phân quyền trong quản lý nhà nước.
Bộ trưởng cũng chỉ ra rằng dự án luật này hướng tới việc thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ cho quá trình chuyển đổi số toàn diện, với mục tiêu xây dựng một cơ sở dữ liệu công chứng xuyên suốt từ cấp Trung ương đến địa phương. Điều này không chỉ cải cách tối đa các thủ tục hành chính mà còn giảm thiểu chi phí, tạo điều kiện thuận lợi cao nhất cho người dân và các doanh nghiệp trong quá trình thực hiện các giao dịch công chứng.
Những Nội Dung Sửa Đổi Chính Trong Dự Án Luật
Theo Tờ trình, một trong những nhóm nội dung sửa đổi lớn là việc đẩy mạnh thực hiện nguyên tắc phân quyền trong quản lý nhà nước về công chứng. Dự thảo luật hướng tới việc phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, đặc biệt trong việc thành lập và hoạt động của các tổ chức hành nghề công chứng.
Dự thảo đề xuất giao thẩm quyền bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm công chứng viên, cũng như công nhận tương đương đối với đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Điều này nhằm phân cấp rõ ràng và tăng cường hiệu quả quản lý.
Ngoài ra, dự thảo cũng sửa đổi một số quy định về tổ chức hành nghề công chứng, trong đó các quy định gắn với đơn vị hành chính cấp huyện sẽ được điều chỉnh phù hợp với cấp xã. Việc thay đổi địa chỉ trụ sở văn phòng công chứng phải tuân thủ Đề án quản lý và phát triển các tổ chức hành nghề công chứng tại địa phương.
Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo thu hẹp phạm vi các giao dịch phải công chứng, đồng thời sửa đổi các quy định về thủ tục công chứng theo hướng đơn giản hóa. Nguyên tắc khai thác và sử dụng dữ liệu trong quá trình nộp hồ sơ và giải quyết yêu cầu công chứng được quán triệt triệt để.
Dự thảo cũng đề xuất hình thành một cơ sở dữ liệu công chứng do Bộ Tư pháp xây dựng và quản lý tập trung, thống nhất từ Trung ương tới địa phương. Đồng thời, dự án luật bãi bỏ khoản 2 Điều 19 của Luật Công chứng hiện hành, theo đó không còn giao Bộ Tư pháp xây dựng và trình Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển lĩnh vực công chứng.
Thẩm Tra Và Góp Ý Từ Ủy Ban Pháp Luật Và Tư Pháp
Trong phần thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Ủy ban cơ bản tán thành với các nội dung sửa đổi lớn của dự thảo. Cơ quan thẩm tra đồng ý với việc sửa đổi các quy định về tổ chức hành nghề công chứng để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cũng như đơn giản hóa thủ tục công chứng.
Ủy ban cũng đề xuất xác định rõ và mở rộng phạm vi các giao dịch về bất động sản được công chứng không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Đồng thời, giao Chính phủ xây dựng lộ trình thực hiện công chứng giao dịch về bất động sản không phụ thuộc địa giới hành chính, nhằm tạo sự linh hoạt và thuận tiện hơn.
Bên cạnh đó, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành mô hình cơ sở dữ liệu công chứng do Bộ Tư pháp xây dựng và quản lý tập trung. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện một số nội dung, chẳng hạn như chỉnh lý quy định về tiêu chí các giao dịch phải công chứng theo hướng khái quát hơn, tránh trùng lặp với các luật chuyên ngành.
Ủy ban nhấn mạnh cần quán triệt đúng kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội là thu hẹp phạm vi các giao dịch công chứng bắt buộc, tăng cường công chứng tự nguyện, từ đó tạo thuận lợi cho tổ chức và cá nhân tuân thủ pháp luật.
Ý Kiến Góp Ý Từ Các Đại Biểu Quốc Hội
Trong phiên thảo luận tại tổ, Đại biểu Quốc hội Đặng Bích Ngọc (đoàn Phú Thọ) đã đưa ra ý kiến góp ý về việc bổ nhiệm lại công chứng viên. Bà đề nghị dự thảo luật nên xem xét quy định theo hướng việc bổ nhiệm lại công chứng viên có thể được thực hiện tại nơi công chứng viên đó đang hành nghề hoặc nơi đang cư trú, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn trong các thủ tục hành chính liên quan.
Đại biểu Đặng Bích Ngọc cũng chia sẻ rằng việc phân quyền từ Bộ trưởng Bộ Tư pháp sang cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là rất phù hợp, phản ánh xu hướng phân cấp và tăng cường hiệu quả quản lý tại địa phương.
Nhìn chung, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng được kỳ vọng sẽ mang lại những thay đổi tích cực, góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, thúc đẩy phân quyền và xây dựng hệ thống dữ liệu công chứng hiện đại, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.
