Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận sâu về dự án Luật Hộ tịch sửa đổi
Chiều ngày 18/3, trong khuôn khổ Phiên họp thứ 55, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tiến hành thảo luận và đóng góp ý kiến chi tiết cho dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi). Sự kiện này đánh dấu một bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam, với mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ quyền con người.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh tầm quan trọng của hộ tịch số và liên thông dữ liệu
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã nhấn mạnh rằng dự án luật này có ý nghĩa then chốt trong việc củng cố nền tảng pháp lý, đảm bảo quyền con người và quyền công dân theo Hiến pháp cũng như các cam kết quốc tế. Ông chỉ ra rằng, trong bối cảnh hiện nay, việc chuyển đổi từ hình thức giấy tờ truyền thống sang ưu tiên bản điện tử là xu hướng tất yếu.
Chủ tịch Quốc hội cho biết: "Để người dân thuận tiện, ở đâu cũng có thể đăng ký hộ tịch. Chúng ta cần phá bỏ rào cản địa giới, cho phép đăng ký tại bất kỳ địa điểm nào, đồng thời giảm thiểu trách nhiệm chứng minh bằng cách để cơ quan nhà nước tự tra cứu dữ liệu liên thông." Ông cũng đề cập đến việc sử dụng ứng dụng VNeID để quét và truy xuất thông tin một cách nhanh chóng.
Những đề xuất cụ thể nhằm cải cách thủ tục hành chính
Chủ tịch Quốc hội đã đưa ra nhiều kiến nghị thiết thực, bao gồm việc quy định rõ giá trị pháp lý của bản điện tử ngang bằng với bản giấy trong mọi giao dịch. Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải luật hóa các quy trình liên thông, chẳng hạn như mô hình "3 trong 1" cho khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế, cũng như "2 trong 1" cho khai tử và xóa đăng ký thường trú.
Bên cạnh đó, ông đề nghị cập nhật dữ liệu hộ tịch vào cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo thời gian thực, nhằm tránh sai sót và giảm thiểu việc người dân phải đi lại nhiều lần. "Phải làm tốt việc liên thông và dùng chung dữ liệu để phục vụ người dân một cách hiệu quả nhất," Chủ tịch Quốc hội khẳng định.
Bảo vệ quyền con người trong các trường hợp đặc biệt
Một điểm nhấn quan trọng trong bài phát biểu là việc bảo vệ quyền của những nhóm yếu thế. Chủ tịch Quốc hội kêu gọi sự linh hoạt hơn trong thủ tục khai sinh cho trẻ em bị bỏ rơi, đảm bảo mọi trẻ em đều được hưởng các quyền cơ bản về giáo dục và y tế. Ông cũng đề xuất các quy định nhân văn hơn liên quan đến việc xác định giới tính và thay đổi tên.
Về cải cách thủ tục hành chính, ông chỉ ra những khó khăn hiện tại trong việc sửa chữa sai sót, đặc biệt khi lỗi xuất phát từ cơ quan nhà nước. "Cần áp dụng nguyên tắc vì lợi ích của người dân, nếu sai sót do lỗi của cơ quan nhà nước, thì chính cơ quan đó phải chủ động rà soát và điều chỉnh, không bắt người dân phải tự mình tìm kiếm chứng cứ cũ," Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Kết luận và định hướng từ Phó Chủ tịch Quốc hội
Kết thúc phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đã đánh giá cao công tác chuẩn bị của Chính phủ và các cơ quan liên quan, đồng thời khẳng định hồ sơ dự án luật cơ bản đáp ứng yêu cầu và đủ điều kiện để trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.
Ông nhấn mạnh tinh thần lấy người dân làm trung tâm, giảm thiểu tối đa giấy tờ và thủ tục rườm rà. "Nếu sai sót xảy ra do cơ quan nhà nước, thì cơ quan đó phải chủ động xử lý, tuyệt đối không gây khó khăn cho người dân," Phó Chủ tịch Quốc hội nói. Ông cũng yêu cầu Bộ Tư pháp và các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện dự thảo luật, đảm bảo chất lượng và tính ổn định lâu dài.
