Quốc hội thảo luận sôi nổi về chế độ chính sách cho luật sư công
Chiều ngày 22/4, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến việc thực hiện thí điểm chế định luật sư công. Trọng tâm của cuộc thảo luận xoay quanh việc nghiên cứu và xây dựng chế độ, chính sách phù hợp cho đội ngũ luật sư công, nhằm đảm bảo tính hiệu quả và công bằng trong thực tiễn.
Đại biểu Phạm Văn Hoà: Cần cân nhắc kỹ lưỡng về tính hợp lý
Tham gia thảo luận, Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hoà (đoàn Đồng Tháp) đã đưa ra những phân tích chi tiết về dự thảo. Ông cho rằng, mặc dù ban soạn thảo đã có phần giải trình, nhưng chế định luật sư công vẫn là một vấn đề chưa có tiền lệ và chưa được đánh giá đầy đủ về tác động. Theo đại biểu, hiện nay vẫn thiếu các số liệu cụ thể về số lượng vụ việc phải tham gia tố tụng tại từng địa phương, cũng như tần suất tham gia của luật sư công.
Đại biểu Hoà chỉ ra rằng, dự thảo đề xuất áp dụng chế độ chính sách tương đương với cán bộ chuyên trách của Quốc hội theo Nghị quyết 197, nhưng điều này có thể chưa thực sự hợp lý. Ông phân tích thực tế rằng, có thể xảy ra tình huống trong một tháng, luật sư công không tham gia bất kỳ vụ việc nào nhưng vẫn được hưởng 100% mức lương theo chế độ. Đồng thời, theo quy định tại khoản 10 Điều 2, khi tham gia giải quyết các vụ việc có tính chất pháp lý, luật sư công còn được nhận thêm khoản bồi dưỡng theo buổi làm việc, với mức tương đương 0,5 lần lương cơ sở cho mỗi buổi.
"Như vậy, ngoài khoản lương cố định hàng tháng, còn phát sinh thêm các khoản bồi dưỡng theo từng vụ việc. Tôi cho rằng cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng hơn nữa để đảm bảo tính phù hợp và công bằng", đại biểu Phạm Văn Hoà nhấn mạnh. Ông đồng tình với việc áp dụng chế độ bồi dưỡng theo vụ việc, có thể điều chỉnh mức chi phù hợp tùy thuộc vào tính chất cụ thể của từng trường hợp. Tuy nhiên, việc trả lương cố định hàng tháng tương đương với cán bộ chuyên trách, trong khi khối lượng công việc có thể không ổn định, là một điểm cần xem xét lại. Đại biểu đề nghị tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh chính sách cho phù hợp hơn với thực tế.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga: Đề xuất cơ chế bồi dưỡng linh hoạt
Tham gia góp ý cho dự thảo, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Thành phố Hải Phòng) bày tỏ sự ủng hộ đối với quan điểm cần có chính sách đủ mạnh để thu hút và giữ chân những người có năng lực trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, bà cũng băn khoăn về quy định tại khoản 2 Điều 10 của dự thảo. Cụ thể, đại biểu cho rằng, quy định về mức bồi dưỡng vụ việc tính theo một buổi làm việc bằng 0,5 lần mức lương cơ sở vẫn còn mang tính chất cơ học và chưa phản ánh đầy đủ sự khác biệt giữa các vụ việc.
"Mỗi vụ việc pháp lý đều có những đặc thù riêng, không giống nhau về mức độ phức tạp, về áp lực công việc, về trách nhiệm và giá trị trong việc bảo vệ lợi ích của nhà nước. Nếu chỉ tính bồi dưỡng theo số buổi làm việc, rất dễ dẫn đến tình trạng bình quân hóa, khó có thể phản ánh chính xác tính chất của từng vụ việc cụ thể", đại biểu Việt Nga phân tích một cách chi tiết.
Từ đó, bà đưa ra kiến nghị giao cho Chính phủ quy định khung bồi dưỡng theo nhóm vụ việc, với các tiêu chí xác nhận rõ ràng, có mức trần chi trả cụ thể và cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Điều này vừa đảm bảo thu hút được nhân tài, vừa bảo đảm tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn ngân sách nhà nước.
Ngoài các chính sách đãi ngộ, khoản 3 Điều 10 của dự thảo còn quy định rằng thu nhập từ công việc của luật sư công sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân và các nghĩa vụ tài chính khác đối với nhà nước. Đại biểu Nga cho rằng, cụm từ "các nghĩa vụ tài chính khác" có phạm vi quá rộng, dễ dẫn đến những cách hiểu vượt quá phạm vi chính sách cần thiết. Bà nhấn mạnh: "Đối với một nghị quyết thí điểm, đặc biệt là nghị quyết có tác động trực tiếp đến chính sách tài chính, càng cần phải có những quy định cụ thể, minh bạch và có thể lượng hóa được. Chỉ nên quy định rõ ràng những khoản nào được miễn, không nên sử dụng một cụm từ bao trùm quá lớn như vậy".
Bộ trưởng Bộ Tư pháp: Cam kết nghiên cứu và điều chỉnh phù hợp
Tham gia giải trình sau phần thảo luận, liên quan đến việc phân định ranh giới về mặt công việc và trách nhiệm giữa luật sư công và công chức, viên chức khi một người đồng thời đảm nhận cả hai vai trò, Cơ quan chủ trì soạn thảo cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu để trình Chính phủ xem xét. Mục tiêu là có những quy định cụ thể trong văn bản hướng dẫn, đảm bảo phù hợp với thực tế triển khai.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã nhấn mạnh quan điểm không quy định cứng tỷ lệ thời gian thực hiện nhiệm vụ (ví dụ như 50% cho mỗi vai trò), bởi vì khối lượng công việc thực tế phụ thuộc nhiều vào đặc thù của từng cơ quan, đơn vị. "Có những nơi có rất nhiều công việc liên quan đến luật sư công, khi đó họ có thể phải dành toàn bộ thời gian cho mảng này. Ngược lại, có những nơi ít công việc hơn thì cần phải cân đối hợp lý giữa nhiệm vụ của công chức và nhiệm vụ của luật sư công", Bộ trưởng giải thích. Ông cũng cho biết, dự thảo đã quy định rõ rằng, ngoài công việc chuyên môn của luật sư công, họ vẫn phải thực hiện các nhiệm vụ của cán bộ công chức. Thủ trưởng các cơ quan có trách nhiệm bố trí, phân công công việc một cách hợp lý để đảm bảo luật sư công hoàn thành tốt cả hai nhiệm vụ theo đúng quy định.
Về vấn đề chế độ, chính sách dành cho luật sư công, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng tán thành với ý kiến của các đại biểu Quốc hội khi cho rằng, với khối lượng công việc đặc thù và yêu cầu cao, cần phải có chế độ, chính sách phù hợp để không chỉ thu hút mà còn giữ chân được lực lượng nhân sự chất lượng cao này. Liên quan đến chế độ bồi dưỡng theo vụ việc đã được các đại biểu đề cập, Bộ trưởng khẳng định, Cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng, để có báo cáo chi tiết và đề xuất điều chỉnh sao cho phù hợp nhất với thực tiễn.
