Quốc Hội Thảo Luận Sôi Nổi Về 4 Dự Án Luật Quan Trọng
Sáng ngày 9 tháng 4, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại tổ về bốn dự án luật có tác động sâu rộng đến đời sống xã hội. Các dự án bao gồm: Luật Hộ tịch (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý; và Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi). Buổi thảo luận tập trung vào việc cải cách thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Đề Xuất Thu Hẹp Diện Công Chứng Bắt Buộc
Trong phần góp ý vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, đại biểu Dương Đức Hải – Cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (Bộ Công an) – đã bày tỏ sự tán thành với định hướng thu hẹp phạm vi các giao dịch bắt buộc phải công chứng. Ông nhấn mạnh rằng, nếu quy định cứng nhắc tất cả các loại giao dịch đều phải công chứng sẽ thiếu linh hoạt và khó thích ứng với thực tiễn luôn thay đổi.
Theo đại biểu Hải, chỉ nên bắt buộc công chứng đối với các giao dịch có giá trị lớn, tiềm ẩn rủi ro pháp lý cao và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tài sản của người dân. Ngược lại, với các giao dịch nhỏ, giá trị thấp như mua bán xe máy cũ, có thể chuyển sang cơ chế xác nhận hành chính đơn giản để giảm chi phí và tránh gây phiền hà không cần thiết.
Đặc biệt, trong lĩnh vực bất động sản, đại biểu khẳng định việc duy trì công chứng bắt buộc là rất cần thiết. Ông cho rằng đây không chỉ là thủ tục hành chính mà còn là "lá chắn" quan trọng nhằm ngăn ngừa tranh chấp, bảo vệ người yếu thế và góp phần minh bạch hóa thị trường.
Yêu Cầu Quy Định Thời Hạn Cung Cấp Thông Tin
Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến (Đoàn Hải Phòng) đã chỉ ra một điểm bất cập trong Luật Công chứng hiện hành. Mặc dù luật cho phép công chứng viên đề nghị cá nhân, cơ quan, tổ chức cung cấp thông tin, tài liệu và khai thác dữ liệu phục vụ việc công chứng, nhưng lại chưa quy định cụ thể thời hạn các đơn vị phải phản hồi. Điều này dẫn đến khó khăn trong quá trình thực hiện, đặc biệt khi hoạt động công chứng có thời hạn giải quyết khá rõ ràng, thông thường là 2 ngày làm việc và tối đa 10 ngày đối với giao dịch phức tạp.
Đại biểu Tiến đề xuất bổ sung quy định buộc cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan phải cung cấp thông tin theo yêu cầu của công chứng viên trong một thời hạn nhất định, ví dụ từ 3 đến 5 ngày làm việc kể từ khi nhận được yêu cầu. Điều này sẽ đảm bảo tiến độ giải quyết hồ sơ và bảo vệ quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.
Phân Cấp Mạnh Cho Chính Quyền Cơ Sở
Phát biểu tại tổ, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt (đoàn Hà Nội) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng các cơ sở dữ liệu dùng chung và chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ. Ông cho biết, khi đó người dân có thể chủ động thực hiện nhiều thủ tục hành chính như đăng ký khai sinh, khai tử trên môi trường số, qua đó giảm đáng kể thời gian và chi phí đi lại.
Tuy nhiên, đại biểu Việt cũng lưu ý một thách thức lớn là sự chênh lệch về hạ tầng công nghệ và khả năng tiếp cận giữa các vùng miền. Đặc biệt, tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa và đồng bào dân tộc thiểu số, việc tiếp cận hồ sơ điện tử và khai thác dữ liệu số vẫn còn nhiều khó khăn.
Từ phân tích trên, đại biểu đoàn Hà Nội đánh giá cao xu hướng phân cấp mạnh cho chính quyền cơ sở trong các dự án luật. Ông phát biểu: "Chúng ta đang thể hiện quan điểm, cấp nào phục vụ nhân dân tốt hơn thì giao cơ hội. Cụ thể như tại Luật Hộ tịch đã trao thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho cấp xã, cấp gần với dân nhất là rất chính xác".
Theo ông Việt, đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh nhiều địa phương, trong đó có Hà Nội, đang triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc cung cấp dịch vụ công theo hướng "phi địa giới" sẽ giúp người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện và chủ động hơn, không bị ràng buộc bởi nơi cư trú. Ông cũng đề xuất luật hóa những cách làm hiệu quả, như đưa dịch vụ hành chính đến tận khu dân cư, để nhân rộng trên phạm vi cả nước.
Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh rằng đi cùng với phân cấp là yêu cầu bảo đảm nguồn lực thực thi. Đặc biệt, cần có chính sách phù hợp đối với đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp thực thi, nhất là tại các trung tâm phục vụ hành chính công, nơi chịu áp lực công việc lớn.
