Nghị định số 204/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y đã chính thức có hiệu lực, thay thế Nghị định số 90/2017/NĐ-CP. Văn bản mới được đánh giá là bước siết chặt đáng kể các quy định về phòng bệnh động vật trên cạn, đặc biệt là trách nhiệm của chủ nuôi chó, mèo trong công tác phòng, chống bệnh dại.
Điểm nhấn đáng chú ý nhất nằm ở khoản 2 Điều 8, khi cá nhân có hành vi không tiêm phòng vắc-xin phòng bệnh dại cho động vật thuộc diện bắt buộc, hoặc không đeo rọ mõm cho chó, không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng sẽ bị phạt từ 1 triệu đồng đến 2 triệu đồng.
Mức phạt tăng mạnh so với quy định cũ
Trước đó, theo Nghị định 90/2017/NĐ-CP, hành vi không tiêm phòng vắc-xin dại cho động vật trong diện bắt buộc chỉ bị xử phạt từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng. Như vậy, mức phạt tối đa dành cho nhóm vi phạm này đã được nâng lên 2 triệu đồng, cho thấy yêu cầu cao hơn đối với chủ vật nuôi trong việc bảo đảm an toàn cộng đồng.
Việc bổ sung hành vi không rọ mõm hoặc không xích giữ chó khi đưa ra nơi công cộng vào cùng khung phạt với việc không tiêm phòng dại cũng là điểm mới, nhằm hạn chế nguy cơ chó cắn và lây truyền bệnh dại từ động vật sang người.
Nhiều hành vi vi phạm bị bổ sung chế tài
Ngoài quy định nêu trên, Điều 8 Nghị định 204/2026/NĐ-CP còn đưa ra nhiều mức xử phạt khác. Theo đó, hành vi không thực hiện phòng bệnh bằng vắc-xin hoặc các biện pháp phòng bệnh bắt buộc khác cho động vật sẽ bị phạt từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng.
Trong khi đó, chủ động vật không thực hiện cách ly, chăm sóc, chữa bệnh đối với động vật mắc bệnh hoặc có dấu hiệu mắc bệnh, trừ trường hợp pháp luật quy định phải tiêu hủy hoặc cấm chữa bệnh, bị phạt từ 1 triệu đồng đến 1,5 triệu đồng.
Đối với các cơ sở chăn nuôi, mức phạt từ 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng được áp dụng khi không thực hiện giám sát dịch bệnh theo hướng dẫn của cơ quan thú y, hoặc không theo dõi, ghi chép quá trình phòng bệnh, chữa bệnh và chống dịch bệnh động vật.
Xử lý nghiêm việc làm giả giấy chứng nhận tiêm phòng
Một nội dung đáng chú ý khác là quy định xử phạt đối với hành vi mua bán, tẩy xóa hoặc sửa chữa Giấy chứng nhận tiêm phòng cho động vật. Mức phạt đối với nhóm vi phạm này lên tới 4 triệu đồng đến 5 triệu đồng, đồng thời người vi phạm buộc phải nộp lại giấy chứng nhận đã bị làm giả, sửa chữa theo quy định.
Ngoài ra, người vận chuyển hoặc vứt gia súc, gia cầm mắc bệnh, chết và sản phẩm của chúng ra môi trường, cũng như buôn bán con giống mắc bệnh truyền nhiễm sẽ bị phạt từ 5 triệu đồng đến 6 triệu đồng.
Phạt nặng hành vi sử dụng thuốc thú y trái phép
Hành vi sử dụng thuốc thú y không được phép lưu hành tại Việt Nam, thuốc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép, thuốc không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng hoặc sử dụng nguyên liệu thuốc thú y, nguyên liệu thuốc y tế, thuốc y tế để phòng bệnh cho động vật trái quy định sẽ bị xử phạt từ 6 triệu đồng đến 8 triệu đồng.
Mức phạt từ 6 triệu đồng đến 8 triệu đồng cũng được áp dụng đối với hành vi giết mổ, mua bán động vật mắc bệnh, có dấu hiệu mắc bệnh hoặc động vật chết thuộc danh mục bệnh phải công bố dịch. Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn buộc phải tiêu hủy động vật, sản phẩm động vật vi phạm và nộp lại số lợi bất hợp pháp nếu có.
Mức phạt tối đa 50 triệu đồng với cá nhân
Nghị định 204/2026/NĐ-CP cũng quy định mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực thú y là 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức. Đồng thời, nghị định bổ sung nhiều biện pháp khắc phục hậu quả và xác định rõ thẩm quyền xử phạt của các cơ quan chức năng.
Việc ban hành văn bản mới nhằm nâng cao ý thức của người chăn nuôi và chủ vật nuôi trong thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, nhất là bệnh dại - bệnh truyền lây nguy hiểm từ động vật sang người.
Các quy định mới cũng tạo cơ sở pháp lý vững chắc hơn để cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, hướng tới bảo đảm an toàn cho cộng đồng và nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống dịch bệnh động vật trong thời gian tới.
