Nhiều chủ quán cà phê, nhà hàng và cơ sở kinh doanh tại Việt Nam vẫn lầm tưởng rằng việc trả phí định kỳ cho các gói dịch vụ như YouTube Premium hay Spotify Premium đồng nghĩa với quyền phát nhạc công khai phục vụ mục đích thương mại. Tuy nhiên, thực tế cho thấy cả hai nền tảng này đều giới hạn quyền sử dụng nội dung cho mục đích cá nhân, phi thương mại.
Điều khoản sử dụng của Spotify và YouTube
Theo điều khoản sử dụng của Spotify, mục "Your Use of the Spotify Service" và "Content and Intellectual Property Rights" quy định rõ rằng dịch vụ và nội dung chỉ được cấp phép cho mục đích sử dụng cá nhân, phi thương mại. Spotify cấp cho người dùng quyền hạn chế, không độc quyền và có thể thu hồi để sử dụng dịch vụ cho mục đích cá nhân. Người dùng không được sao chép, phân phối, truyền đạt tới công chúng hoặc khai thác nội dung theo cách không được Spotify hoặc chủ sở hữu quyền cho phép. Do đó, việc sử dụng tài khoản Spotify Premium để phát nhạc tại cửa hàng, quán cà phê, nhà hàng, khách sạn hoặc các địa điểm kinh doanh phục vụ khách hàng không thuộc phạm vi giấy phép sử dụng cá nhân.
Tương tự, YouTube (bao gồm cả YouTube Music) khẳng định việc cung cấp dịch vụ xem hoặc nghe cho mục đích thương mại hoặc công cộng đều vi phạm nguyên tắc sử dụng của nền tảng. Khoản phí trả cho YouTube Premium hoặc Spotify Premium chủ yếu nhằm loại bỏ quảng cáo, nâng cao trải nghiệm người dùng hoặc mở khóa các tính năng bổ sung, chứ không thay thế nghĩa vụ bản quyền khi sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh.
Quy định pháp luật Việt Nam
Tại Việt Nam, việc sử dụng âm nhạc trong hoạt động kinh doanh còn chịu sự điều chỉnh của Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 17/2023/NĐ-CP. Các quy định này yêu cầu tổ chức, cá nhân khai thác tác phẩm âm nhạc trong môi trường thương mại phải thực hiện nghĩa vụ bản quyền theo quy định.
Theo Điều 34 Nghị định 17/2023/NĐ-CP, các hoạt động kinh doanh, thương mại bao gồm: sử dụng tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình đã công bố nhằm mục đích thương mại tại nhà hàng, quán cà phê, khách sạn, cửa hàng, siêu thị; khu vui chơi, giải trí, trung tâm thương mại; câu lạc bộ thể dục, chăm sóc sức khỏe - thẩm mỹ; cơ sở kinh doanh dịch vụ karaoke; quán bar, vũ trường; trong hoạt động hàng không, giao thông công cộng và các hoạt động kinh doanh, thương mại có bản chất tương tự.
Cách tính tiền bản quyền
Theo Phụ lục II của Nghị định 17/2023/NĐ-CP, tiền bản quyền khi sử dụng tác phẩm âm nhạc tại quán cà phê, quán giải khát, nhà hàng hoặc địa điểm kinh doanh tương tự được tính theo công thức: Số tiền bản quyền hàng năm = Mức lương cơ sở × Hệ số điều chỉnh. Từ ngày 1/7, mức lương cơ sở được áp dụng là 2,53 triệu đồng/tháng.
Như vậy, các chủ cơ sở kinh doanh cần lưu ý tuân thủ đúng quy định để tránh vi phạm bản quyền và các chế tài pháp lý liên quan.
