Sáng 23/6, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố 2 pháp lệnh đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI thông qua, trong đó có Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân.
Hiệu lực và phạm vi sửa đổi
Pháp lệnh có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, gồm 2 điều, sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 (có hiệu lực từ 1/7/2026) và đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong việc áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc. Theo đại diện Tòa án nhân dân tối cao, Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số quy định về ứng dụng công nghệ thông tin trong quá trình Tòa án xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính; đơn giản hóa một số trình tự, thủ tục, phiên họp xem xét áp dụng biện pháp xử lý hành chính.
Nội dung chính của Pháp lệnh
Pháp lệnh sửa đổi 27 điều của Pháp lệnh số 03/2022/UBTVQH15, gồm 7 nội dung cơ bản. Cụ thể, bổ sung việc Viện kiểm sát nhận hồ sơ điện tử theo hướng: sau khi nhận được thông báo thụ lý hồ sơ của Tòa án, Viện kiểm sát có quyền nghiên cứu hồ sơ vụ việc tại Tòa án, có quyền sao chụp hồ sơ và nhận hồ sơ bằng phương tiện điện tử trong trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 6a của Pháp lệnh. Pháp lệnh cũng bổ sung quy định về gửi, giao, nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Để bảo đảm triển khai hiệu quả, Pháp lệnh quy định Tòa án nhân dân tối cao chủ trì, phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Công an hướng dẫn thực hiện quy định này.
Đơn giản hóa thủ tục và rút ngắn thời hạn
Pháp lệnh sửa đổi quy định trình tự, thủ tục phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính theo hướng không quy định chi tiết trình tự hỏi, tranh luận mà giao Thẩm phán căn cứ vào tính chất, nội dung vụ việc để chủ động điều hành, bảo đảm hiệu quả và rút ngắn thời gian giải quyết. Đồng thời, rút ngắn một số thời hạn như thời hạn xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính; thời hạn Tòa án thông báo thụ lý hồ sơ; thời hạn ra quyết định; thời hạn mở phiên họp; thời hạn bổ sung hồ sơ; thời hạn khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị.
Trách nhiệm của Kiểm sát viên
Pháp lệnh quy định trường hợp Kiểm sát viên vắng mặt tại phiên họp xem xét, quyết định biện pháp xử lý hành chính sơ thẩm thì Tòa án không hoãn phiên họp, nhằm đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước và bảo đảm giải quyết vụ việc đúng thời hạn. Đối với phiên họp phúc thẩm, giữ nguyên quy định hiện hành: Kiểm sát viên phải tham gia, nếu vắng mặt thì Tòa án hoãn phiên họp.
Bổ sung quy định về cai nghiện bắt buộc
Pháp lệnh bổ sung Điều 28a về tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành phần thời gian áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc còn lại, phù hợp với Luật Phòng, chống ma túy. Ngoài ra, rà soát, chỉnh sửa một số điều luật cụ thể để bảo đảm thống nhất, bỏ quy định dẫn chiếu đến các điểm, khoản, điều cụ thể của Luật Xử lý vi phạm hành chính và Luật Phòng, chống ma túy để bảo đảm tính ổn định. Pháp lệnh cũng bổ sung quy định Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thực hiện Pháp lệnh này tại khoản 3 Điều 2.
