Sáng 8/6, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã tham dự và chủ trì Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ tại khu vực nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán, nay là Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng). Hội thảo có sự tham gia của Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, cùng ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TPHCM.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử và đạo lý đền ơn đáp nghĩa
Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết cả nước đang trong giai đoạn cao điểm của Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Bà khẳng định hội thảo không chỉ mang tính khoa học mà còn là dịp làm sáng tỏ những sự thật lịch sử chưa được giải đáp trọn vẹn, thể hiện đạo lý “đền ơn đáp nghĩa” và lòng biết ơn của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với các anh hùng liệt sĩ.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh: “Hội thảo hôm nay vừa là khoa học, vừa là tình dân tộc, nghĩa đồng bào, đầy ắp và nặng lòng biết ơn; đồng thời mang tính chất quyết định, đòi hỏi chúng ta phải đi thẳng vào vấn đề để thống nhất nội dung trọng tâm trước khi có thể tiến tới việc khai quật thực địa.”
Những khó khăn trong quá khứ và sự hỗ trợ từ tài liệu giải mật
Nhắc lại lịch sử hào hùng của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 tại Sài Gòn - Gia Định, Phó Thủ tướng chia sẻ những trăn trở về việc tìm kiếm, quy tập trước đây gặp nhiều khó khăn do hạn chế về kỹ thuật và thiếu thông tin. Tuy nhiên, nhờ các tài liệu quân sự, kho ảnh giải mật từ phía Mỹ và sự hỗ trợ của các nhân chứng lịch sử, đặc biệt là cựu chiến binh Mỹ Robert Ambrose Connor, hồ sơ đã được củng cố, mở ra cơ sở thực tiễn quý giá.
Ba nội dung trọng tâm cần thống nhất
Để chuẩn bị cho khai quật thực địa, Phó Thủ tướng đề nghị các đại biểu và nhà khoa học tập trung thảo luận, thống nhất ba nội dung: rà soát độ tin cậy của nguồn tài liệu giải mật; xác định quy mô, phạm vi khu mộ và thống nhất phương án thăm dò kết hợp phương pháp truyền thống với công nghệ hiện đại như radar xuyên đất; đề xuất cơ chế phối hợp chặt chẽ, đảm bảo an toàn tuyệt đối và đúng quy trình.
Báo cáo thẩm định và nghiên cứu vị trí mộ tập thể
Tại hội thảo, đại diện Cục Tác chiến, Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam, đã báo cáo thẩm định kết quả nghiên cứu vị trí mộ tập thể tại công viên Lê Thị Riêng. Nhóm nghiên cứu, với sự tham gia của Bộ Tư lệnh TPHCM và KTS Nguyễn Xuân Thắng, đã mất 4 năm để chứng minh ba bức ảnh chụp cảnh chôn cất liệt sĩ năm 1968 đều được chụp tại nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán.
Đoàn đại biểu dâng hương tưởng niệm
Sáng cùng ngày, đoàn đại biểu Trung ương, Bộ Quốc phòng và TPHCM do Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà làm trưởng đoàn đã đến dâng hoa, dâng hương tại bia tưởng niệm cố Tổng Bí thư Trần Phú và các anh hùng liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng. Đoàn đã dành phút mặc niệm để tri ân sự hy sinh của các thế hệ cha anh.
Phó Thủ tướng cũng trao đổi với kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng và cựu binh Mỹ Robert Ambrose Conner về quá trình tìm kiếm, xác định vị trí chôn cất và danh tính liệt sĩ tại khu vực nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán.
Hội thảo là kết quả sau nhiều tháng rà soát, phối hợp giữa các cơ quan chức năng, đơn vị nghiên cứu lịch sử và các hội cựu chiến binh, nhằm làm rõ các nguồn tư liệu lịch sử, từ đó khảo sát, tìm kiếm hài cốt các chiến sĩ đã ngã xuống tại mặt trận Sài Gòn - Gia Định - Chợ Lớn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Sau ngày thống nhất đất nước, từ năm 1978 đến 1983, nghĩa trang Đô Thành (Chí Hòa - Sài Gòn) được giải tỏa để xây dựng công viên Lê Thị Riêng, làm thay đổi hoàn toàn địa hình.
