Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã xác định, trước khi bị bắt, bị can Phó Đức Nam (em trai bà Trương Mỹ Lan, Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát) đã có hành vi tẩu tán tài sản bằng cách nhét tiền vàng vào vali và mang đi tàu hỏa.
Theo kết luận điều tra bổ sung vụ án Vạn Thịnh Phát, Phó Đức Nam bị truy tố về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” và “Rửa tiền”. Quá trình điều tra, cơ quan chức năng làm rõ, Nam đã nhận chuyển nhượng cổ phần của một số công ty do bà Lan chỉ đạo, đồng thời tham gia vào việc luân chuyển tiền ra nước ngoài.
Đáng chú ý, cơ quan điều tra xác định, ngày 5/10/2022, Phó Đức Nam đã nhét hơn 2 triệu USD, 2 triệu EUR và khoảng 20kg vàng vào 3 vali, sau đó mang đi tàu hỏa từ TP.HCM ra Hà Nội. Số tài sản này được cho là do bà Trương Mỹ Lan giao cho Nam để cất giữ, nhằm tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng.
Diễn biến vụ án và hành vi tẩu tán
Theo cáo trạng của Viện KSND Tối cao, từ năm 2018 đến 2020, Trương Mỹ Lan đã chỉ đạo Phó Đức Nam và các đồng phạm thực hiện nhiều hành vi phạm tội, trong đó có việc chuyển tiền ra nước ngoài trái phép. Nam bị xác định đã giúp sức tích cực cho bà Lan trong việc luân chuyển tiền, vàng qua biên giới.
Cụ thể, trong khoảng thời gian từ tháng 6/2022 đến tháng 10/2022, khi biết bà Lan bị khởi tố, Phó Đức Nam đã nhiều lần nhận tiền, vàng từ người của bà Lan để tẩu tán. Ngày 5/10/2022, Nam nhận 3 vali chứa tiền và vàng từ một người phụ nữ tên Hoa (nhân viên của bà Lan) tại một địa điểm ở TP.HCM, sau đó mang lên tàu hỏa ra Hà Nội.
Khi đến ga Hà Nội, Nam đã đưa số tài sản này cho một người khác để cất giữ. Tuy nhiên, quá trình điều tra, cơ quan chức năng đã thu hồi được toàn bộ số tài sản trên, gồm 2 triệu USD, 2 triệu EUR và khoảng 20kg vàng (tương đương hơn 100 tỷ đồng).
Kết luận điều tra và đề nghị truy tố
Cơ quan điều tra xác định, hành vi của Phó Đức Nam là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, gây thiệt hại lớn cho ngân hàng và nhà đầu tư. Nam bị đề nghị truy tố về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” theo Điều 175 Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt từ 12 đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.
Ngoài ra, Nam còn bị truy tố về tội “Rửa tiền” theo Điều 324, với hành vi hợp pháp hóa nguồn gốc tài sản do phạm tội mà có. Trong vụ án này, bà Trương Mỹ Lan bị truy tố về các tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Rửa tiền” và “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”.
Trước đó, trong vụ án giai đoạn 1, bà Lan bị tuyên phạt tử hình về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Vụ án giai đoạn 2 đang được điều tra mở rộng, làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan.
Phản ứng của dư luận và ý nghĩa pháp lý
Việc Phó Đức Nam nhét tiền vàng vào vali mang đi tàu tẩu tán đã gây xôn xao dư luận, cho thấy sự tinh vi và liều lĩnh của các bị can trong vụ án kinh tế lớn nhất lịch sử Việt Nam. Hành vi này không chỉ thể hiện ý thức coi thường pháp luật mà còn gây khó khăn cho công tác điều tra, thu hồi tài sản.
Luật sư Nguyễn Văn Đức (Đoàn Luật sư TP.HCM) nhận định: “Việc cơ quan điều tra thu hồi được số tài sản lớn như vậy là một nỗ lực đáng ghi nhận. Hành vi tẩu tán tài sản là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, cho thấy các bị can không có thiện chí khắc phục hậu quả”.
Vụ án Vạn Thịnh Phát được xem là bài học lớn về quản trị ngân hàng và kiểm soát dòng vốn. Việc xét xử nghiêm minh các bị can, trong đó có Phó Đức Nam, sẽ góp phần răn đe, phòng ngừa tội phạm kinh tế, tài chính trong tương lai.
