Ngày 14/7, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng thông báo đã tìm thấy 3 hài cốt liệt sĩ tại hang Đá Sập, thuộc xã Hà Nha, sau hơn một tháng triển khai tìm kiếm thần tốc. Đến trưa 13/7, dưới cái nóng hầm hập trong hang đá trên núi cao, 3 hài cốt liệt sĩ được phủ cờ Tổ quốc và đưa ra ngoài bởi các cán bộ, chiến sĩ.
Kết quả đầu tiên của chiến dịch tìm kiếm gian nan
Ba hài cốt này là kết quả đầu tiên của đợt tìm kiếm, xác minh thông tin và quy tập đầy khó khăn do Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng thực hiện. Suốt hơn một tháng qua, hang Đá Sập thu hút sự quan tâm đặc biệt của người dân và cơ quan chức năng. Từ nguồn tin của các cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ và người dân, Quân khu 5 và Bộ Chỉ huy Quân sự Đà Nẵng xác định trong hang có ít nhất 5 liệt sĩ hy sinh trong trận ném bom của Mỹ tháng 4/1969.
Cán bộ, chiến sĩ đã cẩn trọng gỡ từng phiến đá dưới hang sâu để tìm hài cốt. Do hang nằm sâu giữa rừng, nơi hài cốt lại ở trong sâu, lực lượng phải tiến hành nhiều đợt khảo sát. Sau khi rà phá, xử lý vật liệu nổ, sáng 12/7, dưới tán rừng già, Đại tá Trần Hữu Ích, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng, thay mặt anh em bộ đội thuộc đội quy tập đốt nhang xin phép anh linh liệt sĩ cho phép cất bốc.
Phát hiện di vật và hài cốt sau 24 giờ
Chỉ chưa đầy 24 giờ sau, các cán bộ, chiến sĩ lật từng phiến đá lớn để tiếp cận hang sâu và tìm thấy những di vật đầu tiên. Tiếp tục cẩn trọng từng chút một, lực lượng tìm thấy những tấm áo mưa, thùng đạn, bàn chải đánh răng, xương cốt… của các liệt sĩ dần lộ ra. Bộ đội vượt hang sâu đưa các hài cốt liệt sĩ ra ngoài.
Hơn nửa thế kỷ nằm lại dưới lòng hang sâu, giây phút tìm thấy các hài cốt liệt sĩ khiến các thành viên đội cất bốc ai cũng nghẹn lòng. Những hài cốt đầu tiên được đưa lên, phủ cờ Tổ quốc và đánh số thứ tự. Bộ đội đang tiếp tục đào bới, khai quật mở rộng để tìm kiếm các hài cốt còn lại.
Chiến dịch 500 ngày đêm và bối cảnh lịch sử
Kế hoạch tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại hang Đá Sập nằm trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” của Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng. Theo tài liệu lịch sử, hang Đá Sập từng là nơi tập kết lương thực, vũ khí, đạn dược phục vụ chiến trường Quảng Đà. Cuối tháng 4/1969, khu vực này bị máy bay và pháo binh đối phương đánh phá, làm sập cửa hang, chôn vùi nhiều cán bộ, chiến sĩ bên trong.
Từ các thông tin, cứ liệu lịch sử ban đầu, hội thảo xác minh thông tin phục vụ tìm kiếm, khai quật liệt sĩ trong hang Đá Sập được tổ chức tại xã Hà Nha. Từ các nguồn tin từ hội thảo và nhân chứng, Quân khu 5 chỉ đạo Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng lên phương án xử lý bom mìn, vật liệu nổ còn sót lại, tổ chức tìm kiếm, quy tập các hài cốt liệt sĩ quanh hang Đá Sập.
