Đề xuất nâng tiền đặt trước lên 50%
Sáng 28/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày. Điểm đáng chú ý trong dự thảo luật là quy định nâng tỷ lệ tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân từ 20% đến 50% giá khởi điểm. Quy định này dựa trên cơ sở luật hóa các quy định tại Nghị quyết số 66.11/2026 của Chính phủ.
Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh rằng việc nâng tiền đặt trước nhằm hạn chế tình trạng “cò mồi”, người không có nhu cầu mua thực sự nhưng vẫn tham dự đấu giá để trục lợi. Theo ông, khi người tham gia đã nộp hồ sơ và tiền đặt trước hợp lệ, họ được coi là đã đồng ý mua tài sản bằng giá khởi điểm, từ đó giảm thiểu các hành vi thao túng thị trường.
Tranh luận về tính khả thi của mức đặt cọc cao
Tuy nhiên, không phải tất cả các đại biểu đều đồng tình với đề xuất này. Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động đầy đủ đối với các quy định về tiền đặt trước và bước giá, bảo đảm tính khả thi. Cơ quan thẩm tra cũng yêu cầu làm rõ nguyên tắc, tiêu chí xác định bước giá phù hợp với từng nhóm tài sản, nhằm duy trì tính cạnh tranh và minh bạch của phiên đấu giá.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Trường Giang bày tỏ lo ngại rằng mức đặt cọc quá cao có thể hạn chế sự tham gia của tổ chức, cá nhân. Ông dẫn chứng: “Với những dự án quy mô lớn, nếu quy định nâng mức đặt cọc sẽ khó khả thi”. Ông đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung báo cáo đánh giá tình hình thực hiện Nghị quyết 66.11/2026, trong đó thống kê số lượng, quy mô các vụ việc trả giá cao rồi bỏ cọc trong thời gian qua, phân tích nguyên nhân và mức độ tác động để làm rõ sự cần thiết của việc nâng tiền đặt trước.
Công cụ mạnh để ngăn chặn trục lợi
Sau khi tiếp thu ý kiến, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng khẳng định quy định này là rất cần thiết để khắc phục tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc, thao túng thị trường. Ông nhấn mạnh: “Chính việc phân lô bán nền đất ở mới là nơi xảy ra trục lợi lớn nhất”. Do đó, dự thảo luật phân loại linh hoạt mức tiền đặt trước theo từng nhóm tài sản, với mức cao nhất 50% áp dụng cho đất ở đã phân lô.
“Đây là công cụ rất mạnh để ngăn chặn tình trạng trục lợi, nhiễu loạn thị trường. Chúng tôi sẽ báo cáo làm rõ thêm trong hồ sơ về việc mức 50% có quá cao hay cản trở việc tham gia của người dân hay không”, ông Tùng cho biết. Phiên họp cũng ghi nhận nhiều ý kiến khác nhau, nhưng cơ quan soạn thảo cam kết sẽ hoàn thiện báo cáo để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trong thời gian tới.
