Bệnh nhân nữ 72 tuổi vừa được đưa vào Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cấp cứu trong tình trạng nguy kịch do tự ý sử dụng thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc theo lời mách của người quen. Khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân đi ngoài phân đen nên được đưa đến cơ sở y tế địa phương. Sau đó, bà sốt cao liên tục 38-39 độ C, nước tiểu chuyển màu đỏ thẫm, mệt nhiều.
Diễn biến nguy kịch và cấp cứu khẩn cấp
Khi được đưa vào bệnh viện, người bệnh thở nhanh, tụt huyết áp, suy thận cấp, rối loạn ý thức và nhanh chóng rơi vào sốc. Các bác sĩ phải đặt nội khí quản, cho bà thở máy, sử dụng thuốc vận mạch và tiến hành lọc máu cấp cứu. Kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh bị tan máu cấp rất nặng, thiếu máu nghiêm trọng với nồng độ hemoglobin chỉ còn 31 g/L, trong khi mức bình thường dao động từ 120-155 g/L.
Phát hiện thuốc chứa chất cấm Phenylbutazone
Trong quá trình khai thác bệnh sử, người nhà mang đến 5 lọ thuốc có nhãn chữ Trung Quốc. Đáng chú ý, lọ lớn nhất ghi hoạt chất Phenylbutazone đã bị cấm lưu hành tại Việt Nam từ nhiều năm trước. Người bệnh cho biết được bạn giới thiệu đây là thuốc "uống vào hết đau nhanh" nên nhờ mua để sử dụng. Bệnh nhân vốn có tiền sử đái tháo đường và hạ huyết áp nhưng điều trị không thường xuyên.
Cảnh báo từ chuyên gia về Phenylbutazone
Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, Phenylbutazone có thể gây hàng loạt biến chứng nguy hiểm như tan máu, suy tủy, giảm bạch cầu hạt, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương gan, suy thận và các phản ứng dị ứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng. Do nguy cơ này, từ năm 2001, Cục Quản lý Dược đã yêu cầu ngừng nhập khẩu nguyên liệu, thành phẩm chứa Phenylbutazone và ngừng sản xuất các thuốc chứa hoạt chất này tại Việt Nam. Hoạt chất này cũng không được phép sử dụng tại Mỹ và hầu hết các nước châu Âu.
Khuyến cáo không mua thuốc qua mạng
TS Nguyên khuyến cáo người dân tuyệt đối không mua thuốc chữa bệnh qua mạng xã hội hoặc theo lời mách của người quen, đặc biệt là các sản phẩm không rõ nguồn gốc, không có số đăng ký lưu hành. Những lời quảng cáo như "thuốc gia truyền", "thuốc xách tay", "uống vài viên là khỏi", "không có tác dụng phụ" thường đánh trúng tâm lý muốn khỏi bệnh nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nếu sau khi dùng thuốc xuất hiện sốt, phát ban, nước tiểu đỏ, khó thở, mệt nhiều hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, người bệnh cần ngừng thuốc ngay và đến cơ sở y tế gần nhất. Đồng thời, họ nên mang theo vỏ hộp, viên thuốc hoặc thông tin nơi mua để hỗ trợ bác sĩ xác định nguyên nhân và xử trí kịp thời.
