Chính phủ Việt Nam vừa ban hành Nghị định số 284/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa, có hiệu lực từ ngày 1/9/2026. Theo đó, nhà đầu tư trong nước giao dịch tài sản mã hóa không thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ được Bộ Tài chính cấp phép sẽ bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng. Đây là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP.
Quy định mới về giao dịch tài sản mã hóa
Điều 9 của Nghị định 284 nêu rõ hành vi vi phạm quy định về giao dịch tài sản mã hóa. Cụ thể, nhà đầu tư cá nhân giao dịch tài sản mã hóa không qua tổ chức được cấp phép theo khoản 2 Điều 7 Nghị quyết 05 sẽ bị xử phạt hành chính từ 30 triệu đến 50 triệu đồng. Quy định này buộc các nhà đầu tư phải chuyển sang giao dịch trên các sàn được Nhà nước cho phép.
Chưa có sàn nào được cấp phép
Tính đến thời điểm hiện tại, chưa có sàn giao dịch tài sản mã hóa nào được Bộ Tài chính cấp phép chính thức. Tuy nhiên, vào tháng 3/2026, Bộ Tài chính đã gửi công văn lấy ý kiến Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước về 5 hồ sơ đề nghị cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa, được đánh giá là hợp lệ. Các hồ sơ này bao gồm: Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa VIX; Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa Lộc Phát Việt Nam; Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng; Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa Techcom; và Công ty CP Tài sản số Việt Nam.
Theo quy định tại Nghị quyết 05, chỉ các tổ chức đăng ký là doanh nghiệp Việt Nam, được thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp mới được triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Hiện chưa có quy định cấp phép cho tổ chức nước ngoài.
Biến động từ các sàn quốc tế
Trong bối cảnh đó, các sàn giao dịch tài sản mã hóa quốc tế phổ biến tại Việt Nam như Binance, OKX, BingX, Bitget, Gate, Mexc đã có những phản ứng khác nhau. Binance, sàn lớn nhất, từ tháng 3/2026 đã rút nhiều nhân viên khỏi các nhóm hỗ trợ cộng đồng trong nước. Đồng thời, sàn này đăng tuyển vị trí tổng giám đốc thị trường Việt Nam, làm việc từ xa, yêu cầu ưu tiên người có 10 năm kinh nghiệm, kiến thức chuyên sâu về tài sản kỹ thuật số và pháp lý, cùng mối quan hệ tốt với các bên liên quan tại Việt Nam. Động thái này được giới chuyên gia đánh giá là nhằm tạo động lực hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm phát triển thị trường mã hóa tại Việt Nam, khi Binance xác định Việt Nam là mắt xích quan trọng trong chiến lược tài sản số toàn cầu. Tuy nhiên, chưa có thông tin cập nhật về việc tuyển dụng vị trí này.
Trong khi đó, OKX vào tháng 4/2026 bất ngờ công bố đầu tư chiến lược vào Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản số Thịnh vượng Việt Nam (CAEX). OKX tham gia với tư cách đối tác chiến lược, bên cạnh các cổ đông sáng lập trong nước gồm VPBankS, LynkiD và HashKey Capital. Theo thông báo, OKX Venture sẽ góp vốn trong tháng 4/2026 nhằm hỗ trợ CAEX đáp ứng yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng (khoảng 380 triệu USD) để tham gia chương trình thí điểm giao dịch tài sản số có kiểm soát của Chính phủ. OKX hướng tới hỗ trợ CAEX phát triển hạ tầng, tuân thủ, bảo mật, quản trị rủi ro và thanh khoản, giúp mở rộng quy mô bền vững trong khuôn khổ pháp lý đang hoàn thiện.
Triển vọng và thách thức
Các sàn quốc tế khác như BingX, Bitget, Gate, Mexc hiện chưa có động thái rõ ràng trước hiệu lực của Nghị định 284. Theo các chuyên gia, nhiều khả năng họ sẽ chặn nhà đầu tư trong nước khi quy định có hiệu lực, hoặc đang chờ đợi diễn biến tiếp theo. Thị trường tài sản mã hóa Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, với sự tham gia của cả doanh nghiệp trong nước và các tập đoàn quốc tế.
