Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 22/7 tuyên bố rằng Washington đang tiếp quản vai trò bảo vệ an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz từ Iran, sau khi Tehran bị cáo buộc bắt giữ tàu chở dầu của Anh.
Tuyên bố gây tranh cãi
Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump nói: “Chúng tôi đang tiếp quản eo biển Hormuz. Iran đã từng kiểm soát nó, nhưng giờ đây Mỹ sẽ đảm nhận.” Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran sau vụ Tehran bắt giữ tàu chở dầu Stena Impero mang cờ Anh vào ngày 19/7.
Trước đó, Iran đã bắn hạ một máy bay không người lái của Mỹ vào tháng trước, và Washington cáo buộc Tehran đứng sau các vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu tại vùng Vịnh. Eo biển Hormuz là tuyến đường biển quan trọng, nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu.
Phản ứng từ Iran và quốc tế
Iran ngay lập tức bác bỏ tuyên bố của ông Trump. Đại diện Bộ Ngoại giao Iran, ông Abbas Mousavi, khẳng định: “Eo biển Hormuz nằm dưới sự kiểm soát của Iran và các quốc gia trong khu vực. Mỹ không có quyền can thiệp.” Tehran cảnh báo sẽ đáp trả bất kỳ hành động khiêu khích nào.
Anh, đồng minh thân cận của Mỹ, cũng bày tỏ lo ngại. Bộ trưởng Quốc phòng Anh Penny Mordaunt tuyên bố London sẽ triển khai tàu chiến đến vùng Vịnh để bảo vệ tàu thuyền mang cờ Anh. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh Anh không ủng hộ chiến lược “gây sức ép tối đa” của Mỹ đối với Iran.
Chiến dịch quân sự của Mỹ
Để thực hiện tuyên bố, Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực. Hải quân Mỹ thông báo triển khai tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng các tàu chiến khác đến vùng biển Arab. Ngoài ra, Washington đang kêu gọi các đồng minh châu Âu tham gia liên minh bảo vệ hàng hải tại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng tuyên bố của ông Trump mang tính chất chính trị hơn là thực tế. Ông Ali Vaez, chuyên gia về Iran tại Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế, nhận định: “Việc Mỹ tuyên bố ‘tiếp quản’ eo biển Hormuz là một động thái leo thang, nhưng khó có thể thực thi trong thực tế nếu không có sự hợp tác của Iran và các nước trong khu vực.”
Tác động đến thị trường dầu mỏ
Căng thẳng tại eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu thế giới tăng vọt. Giá dầu Brent tăng hơn 2% lên 63,5 USD/thùng sau tuyên bố của ông Trump. Các nhà phân tích cảnh báo nếu xung đột leo thang, giá dầu có thể vượt ngưỡng 70 USD/thùng, ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu.
Trong khi đó, Iran tiếp tục đe dọa đóng cửa eo biển Hormuz nếu bị áp lực quá mức. Tehran tuyên bố sẽ không để bất kỳ quốc gia nào “độc chiếm” tuyến đường chiến lược này. Căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
