Tại Florida, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng cảnh báo về khả năng tiếp tục các hành động quân sự nhằm vào Iran, nhưng không nêu rõ điều kiện cụ thể nào sẽ dẫn đến quyết định này. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Iran vừa chuyển một dự thảo đề xuất mới tới Washington thông qua trung gian Pakistan.
Đề xuất 14 điểm của Iran
Hãng thông tấn Tasnim của Iran ngày 2/5 đưa tin Tehran đã gửi một đề xuất gồm 14 điểm tới Mỹ, trong đó yêu cầu chấm dứt vĩnh viễn các hành động thù địch và rút toàn bộ quân đội Mỹ khỏi khu vực. Kế hoạch này được xem là phản hồi đối với đề xuất 9 điểm trước đó của Washington. Trong khi Mỹ kêu gọi một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tháng, Iran lại thúc đẩy khung thời gian 30 ngày để giải quyết các vấn đề then chốt, nhấn mạnh rằng tiến trình đàm phán nên tập trung vào mục tiêu chấm dứt xung đột thay vì chỉ là một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời.
Các đề xuất của Tehran bao gồm yêu cầu Washington rút quân đội Mỹ khỏi các khu vực gần biên giới Iran và bảo đảm không gây hấn, cùng với các biện pháp kinh tế như dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran, nới lỏng lệnh trừng phạt và bồi thường. Ngoài ra, Iran cũng kêu gọi chấm dứt xung đột trên nhiều mặt trận, trong đó có Liban, và thiết lập một cơ chế quản lý mới cho Eo biển Hormuz.
Ngoại giao tích cực của Iran
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã thông báo cho các đối tác châu Á và châu Âu về đề xuất mới nhất của Tehran nhằm chấm dứt xung đột với Mỹ. Trong các cuộc điện đàm riêng rẽ vào ngày 1-2/5, ông Araghchi đã trao đổi với các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar, Saudi Arabia, Ai Cập, Iraq, Azerbaijan, Nga, Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp, Italia, và bà Kaja Kallas, Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại, về những diễn biến khu vực và lệnh ngừng bắn.
Theo Bộ Ngoại giao Iran, Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh rằng các hành động gây hấn quân sự của Mỹ và Israel đang dẫn đến tình trạng bất ổn ở Vùng Vịnh và Eo biển Hormuz. Ông khẳng định Tehran không phải là bên khởi xướng xung đột và vẫn sẵn sàng cho các giải pháp ngoại giao nếu Washington từ bỏ cách tiếp cận hiện nay, các mối đe dọa và hành động khiêu khích.
Kiểm soát Eo biển Hormuz
Cũng trong ngày 2/5, người phát ngôn quân đội Iran Mohammad Akraminia tuyên bố các lực lượng vũ trang của nước này vẫn đang kiểm soát Eo biển Hormuz, và không một tàu thuyền nào có thể đi qua tuyến đường thủy này mà không có sự cho phép từ Tehran. Nước Cộng hòa Hồi giáo đã siết chặt kiểm soát Eo biển Hormuz từ ngày 28/2, khi cấm tàu thuyền thuộc sở hữu hoặc có liên quan tới Israel và Mỹ đi qua sau khi hai nước này tiến hành không kích Iran.
