Ngày 27/7, TAND TP Hà Nội đưa ra xét xử 14 bị cáo trong vụ án sản xuất, buôn bán hàng giả, đưa nhận hối lộ, cố ý làm lộ bí mật công tác liên quan đến Công ty cổ phần Dược phẩm liên danh Mediphar và các đơn vị liên quan. Trong đó, bị cáo Nguyễn Năng Mạnh, cựu Chủ tịch Công ty MediUSA, Giám đốc Công ty MegaPhaco, Phó giám đốc Công ty MediPhar, bị truy tố về ba tội danh: sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; và đưa hối lộ.
Lời khai của bị cáo tại tòa
Tại phiên tòa, Nguyễn Năng Mạnh thừa nhận đã chỉ đạo bộ phận kỹ thuật điều chỉnh công thức, giảm các thành phần đắt tiền nhằm giảm chi phí, tăng lợi nhuận. Việc cắt giảm nguyên liệu được thực hiện ngay từ khâu lập kế hoạch sản xuất. Bị cáo khai rằng các công thức chế biến được sử dụng lại từ các đơn vị thuê công ty của Mạnh gia công hoặc các sản phẩm đã có sẵn trên thị trường. “Bị cáo tự biến tấu các công thức chứ không có sản phẩm nào do công ty của Mạnh sáng tạo ra”, Mạnh trình bày.
Sau khi điều chỉnh, bộ phận nghiên cứu chuyển xuống nhà máy để kiểm tra nguyên liệu, thử nghiệm và đánh giá các chỉ tiêu, rồi lập hồ sơ đăng ký tại Cục An toàn thực phẩm (Cục ATTP). Mạnh giải thích: “Việc giảm nguyên liệu nhằm để cạnh tranh”. Tuy nhiên, Hội đồng xét xử (HĐXX) không chấp nhận lời khai này. Chủ tọa cho rằng người tiêu dùng mua sản phẩm vì mong muốn có tác dụng như ghi trên bao bì, nhưng các bị cáo có kiến thức về dược lại cố ý cắt giảm thành phần vì lợi nhuận. “Ở đây tất cả chỉ nhằm mục đích lợi nhuận”, HĐXX khẳng định. Sau đó, Mạnh thừa nhận một phần mục đích cắt giảm nguyên liệu là giảm giá thành để có lợi nhuận cao hơn.
Quy mô sản xuất và tiêu thụ hàng giả
Theo cáo trạng, từ năm 2016 đến năm 2025, Nguyễn Năng Mạnh cùng Đỗ Mạnh Hoàng (cựu Giám đốc Công ty MediPhar) và Khúc Minh Vũ (cựu Giám đốc Công ty Việt Đức) đã thành lập các công ty, trực tiếp nắm quyền chi phối và điều hành mọi hoạt động. Các bị cáo đã tổ chức sản xuất, phân phối, tiêu thụ thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe là hàng giả với quy mô đặc biệt lớn tại hai nhà máy của Công ty Mediphar và MediUSA. Họ thực hiện chuỗi hành vi sai phạm có hệ thống từ xin cấp phép GMP, đưa tiền cho đoàn thẩm định, đến sai phạm trong hồ sơ đăng ký sản phẩm.
Tổng doanh thu thực tế của Công ty Mediphar và MediUSA từ hoạt động sản xuất, buôn bán hàng hóa là hơn 1.762 tỷ đồng. Trong đó, 88 sản phẩm với khối lượng khoảng 100 tấn là hàng giả, có doanh thu hơn 539,8 tỷ đồng. Các bị cáo Mạnh, Hoàng, Vũ thu lợi bất chính hơn 264,7 tỷ đồng.
Vi phạm kế toán và hối lộ
Từ năm 2021 đến năm 2024, để che giấu doanh thu và trốn thuế, các bị cáo đã chỉ đạo lập hai hệ thống sổ sách kế toán trên phần mềm Fast. Tổng doanh thu thực tế của bốn công ty (MediPhar, MediUSA, Hùng Phương, MegaLife) là hơn 2.155 tỷ đồng, nhưng doanh thu kê khai thuế chỉ hơn 363 tỷ đồng, còn hơn 1.792 tỷ đồng không được kê khai. Hành vi này gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước tổng số tiền hơn 304,8 tỷ đồng, trong đó sau khi trừ giá trị hàng giả, thiệt hại về thuế là hơn 143,9 tỷ đồng.
Ngoài ra, Nguyễn Năng Mạnh còn móc nối, đưa hối lộ cho các lãnh đạo, cán bộ thuộc Cục ATTP và Bộ Y tế. Các bị cáo Nguyễn Thế Việt (cựu Phó Cục trưởng Giám sát quản lý về Hải quan), Nguyễn Hữu Tuân (cựu Phó phòng Giám quản 5) và Phan Công Chiến (cựu Trưởng phòng Quản lý kinh doanh dược) bị truy tố tội nhận hối lộ.
Phản ứng của HĐXX và diễn biến phiên tòa
Trong phần đối đáp, chủ tọa đặt câu hỏi: “Bị cáo khai lấy công thức đã có trên thực tế, vậy tức là vừa đủ rồi chứ?” Mạnh trả lời rằng có sản phẩm của doanh nghiệp không thể đủ hàm lượng, nhưng những công thức này vẫn được Cục ATTP cấp phép. HĐXX bác bỏ lý do cạnh tranh, nhấn mạnh động cơ duy nhất là lợi nhuận. Phiên tòa tiếp tục với phần thẩm vấn các bị cáo khác và đại diện cơ quan công tố.
