Ngày 15/7, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp cho biết, tính đến ngày 12/7, toàn tỉnh ghi nhận 213 ha cây trồng, rau màu của 438 hộ dân tại 5 xã bị ảnh hưởng chưa rõ nguyên nhân. Xã Long Hưng thiệt hại nặng nhất với gần 105 ha của 231 hộ; tiếp đến là xã Long Định hơn 58,5 ha của 129 hộ; xã Tân Phước 3 gần 29,5 ha của 45 hộ; xã Tân Hương 15,5 ha của 21 hộ và xã Châu Thành hơn 4,5 ha của 12 hộ.
Triệu chứng bất thường trên cây trồng và cỏ dại
Qua khảo sát tại các xã Long Hưng, Long Định và Tân Phước 3, ngành chuyên môn ghi nhận các loại rau màu xuất hiện triệu chứng tương tự: lá già phía dưới vẫn xanh, trong khi lá non và đọt mất diệp lục, chuyển trắng hoặc vàng, sau đó chuyển nâu và cháy mép. Riêng cây tía tô bị héo rũ, cháy lá rồi chết hàng loạt. Không chỉ cây trồng, nhiều loại cỏ và thực vật thủy sinh như rau trai, cỏ chác, rau mương, rau muống, lục bình dọc các kênh rạch cũng có biểu hiện tương tự.
Nghi vấn nước tưới ô nhiễm
Để làm rõ nguyên nhân, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo lấy mẫu nước mặt tại 20 vị trí trên các tuyến kênh bị ảnh hưởng trong 2 ngày 9 và 10/7. Kết quả phân tích bước đầu cho thấy chất lượng nước có nhiều bất thường: các chỉ tiêu amoni, sắt, đồng, nitrit và COD vượt ngưỡng, trong khi hàm lượng oxy hòa tan thấp. Theo cơ quan chuyên môn, các yếu tố này có thể gây stress cho cây, tổn thương bộ rễ, ức chế quang hợp, dẫn đến cháy lá và chết cây. Đặc biệt, hàm lượng đồng cao tại một số vị trí được xác định là yếu tố cần theo dõi. Tuy nhiên, kết quả hiện có chưa đủ cơ sở kết luận đây là nguyên nhân trực tiếp.
Lấy mẫu đất và cây để phân tích chuyên sâu
Ngày 11/7, Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng và Dịch vụ Khoa học công nghệ tỉnh Đồng Tháp phối hợp Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật lấy 40 mẫu đất, nước và cây trồng tại các khu vực bị ảnh hưởng để phân tích chuyên sâu. Nhận định ban đầu của ngành nông nghiệp cho rằng nguồn nước tưới nhiều khả năng là yếu tố tác động trực tiếp gây thiệt hại, nhưng việc xác định chính xác tác nhân gây ô nhiễm vẫn phải chờ kết quả phân tích.
Khuyến cáo khẩn và giải pháp trước mắt
Trong thời gian chờ kết luận, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương tuyên truyền để người dân tạm thời không lấy nước từ các tuyến kênh, rạch vào đồng ruộng và ngưng thu hoạch, tiêu thụ rau màu bị ảnh hưởng. Đồng thời, tổ chức trục vớt thực vật thủy sinh để hạn chế phân hủy gây ô nhiễm, kết hợp vận hành hệ thống thủy lợi xả, làm sạch kênh. Về lâu dài, ngành nông nghiệp xác định cần sớm làm rõ nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước để có giải pháp xử lý triệt để.
Kiến nghị điều tra và phối hợp liên ngành
Sở Nông nghiệp và Môi trường kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành phối hợp xử lý, đề xuất lực lượng công an tham gia điều tra, xác minh nguồn gây ô nhiễm nhằm đảm bảo quá trình làm rõ nguyên nhân được nhanh chóng, khách quan và minh bạch. Sở cũng đề nghị Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiền Giang thường xuyên thông báo lịch vận hành công trình và mực nước nội đồng đến địa phương, đồng thời linh hoạt điều tiết hệ thống thủy lợi, thanh thải vật cản, khơi thông dòng chảy và trục vớt lục bình. Đối với UBND các xã bị ảnh hưởng, Sở yêu cầu khẩn trương khảo sát, xây dựng kế hoạch nạo vét, khơi thông dòng chảy và trục vớt cây cỏ trên các kênh để đảm bảo khả năng cấp, tiêu, thoát nước. Trường hợp kinh phí vượt khả năng, các xã tổng hợp báo cáo sở để tham mưu UBND tỉnh xem xét hỗ trợ.
