Thủ tướng Campuchia Samdech Techo Hun Sen đã chính thức ký sắc lệnh ân xá cho ông Kem Sokha, cựu chủ tịch đảng Cứu nguy dân tộc Campuchia (CNRP), theo thông báo từ Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng Campuchia ngày 26/5.
Quyết định ân xá bất ngờ
Lệnh ân xá được đưa ra chỉ vài ngày sau khi tòa án Campuchia kết án ông Kem Sokha với cáo buộc âm mưu lật đổ chính phủ. Ông bị kết án 27 năm tù giam vào tháng 3/2023, nhưng đã được giảm nhẹ hình phạt trước đó. Theo sắc lệnh, ông Sokha sẽ được trả tự do ngay lập tức và các quyền công dân của ông được phục hồi.
Động thái này gây bất ngờ cho nhiều nhà quan sát chính trị, vì trước đó chính quyền của Thủ tướng Hun Sen từng tuyên bố sẽ không khoan nhượng với các hành vi chống đối. Tuy nhiên, trong bối cảnh Campuchia chuẩn bị cho cuộc tổng tuyển cử vào tháng 7 tới, một số chuyên gia cho rằng đây có thể là một bước đi nhằm xoa dịu căng thẳng chính trị và cải thiện hình ảnh quốc tế.
Phản ứng từ các bên
Ông Kem Sokha, 72 tuổi, bị bắt giữ từ năm 2017 và bị buộc tội phản quốc liên quan đến âm mưu với nước ngoài. Các luật sư của ông và các tổ chức nhân quyền quốc tế luôn khẳng định cáo buộc này là chính trị và thiếu căn cứ pháp lý. Sau khi lệnh ân xá được công bố, phía đối lập và các nhóm bảo vệ nhân quyền đã bày tỏ sự hoan nghênh, nhưng cũng kêu gọi trả tự do cho tất cả các tù nhân chính trị khác.
Đại sứ quán Mỹ tại Phnom Penh ra tuyên bố cho rằng quyết định ân xá là một bước tiến tích cực, nhưng nhấn mạnh rằng cần có thêm nhiều cải cách để đảm bảo công bằng và dân chủ tại Campuchia. Trong khi đó, chính phủ Campuchia khẳng định đây là hành động thể hiện lòng khoan hồng của Thủ tướng Hun Sen, đồng thời kêu gọi sự đoàn kết dân tộc.
Bối cảnh chính trị hiện tại
Việc ân xá cho ông Kem Sokha diễn ra trong bối cảnh Campuchia đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử Quốc hội khóa VII. Đảng Nhân dân Campuchia (CPP) của Thủ tướng Hun Sen được dự đoán sẽ tiếp tục giành chiến thắng áp đảo, khi đối thủ chính là đảng CNRP đã bị giải thể vào năm 2017. Tuy nhiên, quyết định này có thể giúp chính phủ xoa dịu những chỉ trích từ cộng đồng quốc tế về tình trạng đàn áp chính trị.
Ông Hun Sen, người nắm quyền từ năm 1985, đã nhiều lần tuyên bố sẽ không cho phép bất kỳ hành động nào đe dọa đến ổn định quốc gia. Dù vậy, việc ân xá cho một nhân vật đối lập cấp cao như ông Kem Sokha được xem là một cử chỉ hòa giải hiếm hoi, mở ra hy vọng cho một không gian chính trị cởi mở hơn tại Campuchia.
