Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa đề xuất áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với các trường hợp nợ thuế chỉ từ 1 triệu đồng, nếu người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ kinh doanh đã đăng ký. Đề xuất này nằm trong dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, nhằm bổ sung ngưỡng nợ thuế cụ thể cho nhóm đối tượng này.
Lý do đề xuất ngưỡng nợ thuế 1 triệu đồng
Theo quy định hiện hành, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh bị tạm hoãn xuất cảnh nếu nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và quá thời hạn nộp trên 120 ngày. Tuy nhiên, đối với trường hợp bỏ địa chỉ kinh doanh, pháp luật chưa quy định ngưỡng nợ cụ thể, dẫn đến thực tế có người chỉ nợ vài nghìn đồng cũng có thể bị tạm hoãn xuất cảnh. Do đó, Cục Thuế đề xuất ngưỡng 1 triệu đồng để áp dụng biện pháp này, nhằm đảm bảo tính tương xứng giữa vi phạm và biện pháp quản lý.
Cục Thuế cho biết, hiện có hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có số nợ dưới 1 triệu đồng, chiếm khoảng 0,2% tổng số nợ thuế. Nếu không có ngưỡng, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có thể tác động đến số lượng lớn người nộp thuế với các khoản nợ nhỏ, trong khi hiệu quả thu hồi ngân sách không tương xứng.
Quy trình áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh
Biện pháp tạm hoãn xuất cảnh không được áp dụng ngay khi phát sinh nợ thuế. Theo dự thảo, chỉ sau khi người nộp thuế được xác định không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, cơ quan thuế gửi thông báo và quá 30 ngày kể từ ngày thông báo mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì biện pháp này mới được xem xét. Khoảng thời gian 30 ngày được coi là khoảng đệm để người nộp thuế kiểm tra, đối chiếu và nộp thuế hoặc liên hệ cơ quan thuế. Thực tế đã có khoảng 7.100 người chủ động liên hệ và hoàn thành nghĩa vụ sau khi nhận thông báo.
Phản ứng từ chuyên gia
Một số chuyên gia cho rằng mức 1 triệu đồng là quá thấp và có thể ảnh hưởng đến nhiều người do thiếu thông tin hoặc lỗi hệ thống. Họ đề xuất nâng ngưỡng nợ lên cao hơn, áp dụng với các khoản nợ lớn, thời gian nợ lâu hoặc có tình tiết tăng nặng. Ngoài ra, cần có giải pháp linh hoạt như lắp đặt ki ốt điện tử tại cửa khẩu để nộp thuế trực tuyến ngay khi xuất cảnh.
Cục Thuế khẳng định, quy định mới thực chất là nới lỏng so với hiện hành, vì trước đây không có ngưỡng tối thiểu. Việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng giúp loại trừ các khoản nợ nhỏ mang tính kỹ thuật, bảo vệ quyền đi lại hợp pháp của công dân.
