Trước đó, báo chí đã phản ánh một số trường hợp cá nhân nợ thuế chỉ 15.000 đồng nhưng vẫn bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Liên quan đến vấn đề này, Bộ Tài chính đã lên tiếng giải thích rõ ràng.
Lý giải của Bộ Tài chính
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn, những phản ánh trên là chưa đầy đủ. Trên thực tế, các trường hợp này đều là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp có nợ thuế, nhưng doanh nghiệp đã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh. Trước khi ra quyết định tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế đã thực hiện đầy đủ quy trình thông báo theo quy định. Cụ thể, cơ quan thuế đã cảnh báo người nộp thuế và sẽ hủy bỏ ngay lệnh tạm hoãn xuất cảnh sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ thuế.
Quy định về tạm hoãn xuất cảnh
Bộ Tài chính cho biết, theo quy định hiện hành, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được áp dụng đối với 4 nhóm đối tượng:
- Nhóm 1: Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh thuộc diện bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế khi có số tiền thuế nợ từ 30 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp thuế trên 120 ngày.
- Nhóm 2: Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc diện bị cưỡng chế khi có số tiền thuế nợ từ 500 triệu đồng trở lên và đã quá thời hạn nộp thuế trên 120 ngày.
- Nhóm 3: Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký kinh doanh hoặc có số thuế nợ quá hạn nộp. Sau 30 ngày kể từ khi cơ quan thuế thông báo mà chưa hoàn thành nghĩa vụ, các đối tượng này có thể bị tạm hoãn xuất cảnh.
- Nhóm 4: Người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc người nước ngoài trước khi rời Việt Nam nhưng còn nợ thuế quá hạn và chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.
Đối với nhóm doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang hoạt động, Nghị định 49 quy định ngưỡng nợ thuế tối thiểu. Riêng nhóm không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký thì không áp dụng ngưỡng nợ tối thiểu do đây là nhóm có rủi ro cao về thuế.
Thực trạng và giải pháp
Theo dữ liệu quản lý thuế, cơ quan thuế đã ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh đối với khoảng 105.000 người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp và chủ hộ kinh doanh, với tổng số tiền thuế nợ gần 61.000 tỉ đồng. Trong đó, khoảng 65.000 trường hợp là người đại diện của doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, với tổng số tiền thuế nợ hơn 6.900 tỉ đồng.
Để hỗ trợ người nộp thuế, tháng 5 vừa qua, Bộ Tài chính đã chỉ đạo Cục Thuế phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh (Bộ Công an) nghiên cứu giải pháp nâng cấp ứng dụng công nghệ thông tin để thực hiện hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh nhanh nhất, theo thời gian thực, ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.
Kinh nghiệm quốc tế
Bộ Tài chính cũng dẫn kinh nghiệm từ một số nước:
- Trung Quốc: Cá nhân nợ thuế từ 10.000 NDT (khoảng 30 triệu đồng) trở lên có thể bị tạm hoãn xuất cảnh. Doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh còn bị công khai thông tin trên cổng thông tin điện tử.
- Indonesia: Doanh nghiệp nợ thuế từ 100 triệu Rupiah (khoảng hơn 150 triệu đồng) trở lên hoặc có hành vi cản trở thu hồi nợ thuế có thể bị cấm xuất cảnh.
- Mỹ: Áp dụng ngưỡng nợ thuế từ 50.000 USD trở lên (bao gồm tiền phạt và lãi) để yêu cầu cơ quan thuế phối hợp với Bộ Ngoại giao từ chối cấp hộ chiếu hoặc thu hồi hộ chiếu đã cấp.
- Anh: Người nợ thuế từ 10.000 bảng Anh (khoảng 200 triệu đồng) có nguy cơ bị từ chối gia hạn hộ chiếu.
- Philippines: Không quy định ngưỡng nợ thuế cụ thể nhưng áp dụng lệnh cấm xuất cảnh với các trường hợp trốn thuế.
- Đài Loan (Trung Quốc): Áp dụng ngưỡng 2 triệu Đài tệ, tương đương khoảng 1,57 tỉ đồng.
