Phân tích các mảnh vỡ tên lửa thu được sau cuộc không kích quy mô lớn vào Kiev tuần trước, Ukraine phát hiện Nga dường như đã sử dụng một loại tên lửa hành trình đặc biệt hiếm có tên 9M729. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về mặt kỹ thuật và chiến thuật của Moscow.
Phát hiện từ mảnh vỡ
Các hình ảnh mới về mảnh vỡ tên lửa được người dân đăng tải sau đợt tập kích đêm 24/5 cho thấy sự xuất hiện của ký hiệu tương ứng với tên lửa 9M729. Loại tên lửa này được phóng từ dòng tổ hợp 9K720 Iskander-M, cụ thể là biến thể Iskander-M1. Đây là lần đầu tiên Ukraine ghi nhận dấu vết của vũ khí này trên chiến trường trong thời gian gần đây.
Đặc điểm của tên lửa 9M729
9M729 là tên lửa hành trình phóng từ mặt đất do Cục thiết kế Novator phát triển, được xem là phiên bản triển khai trên bộ của tên lửa 3M14 Kalibr. Tầm bắn của nó dao động từ 1.500km đến 2.600km, từng khiến phương Tây cáo buộc Nga vi phạm Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF), điều mà Moscow bác bỏ.
So với tên lửa hành trình tiêu chuẩn 9M728 (R-500) của hệ thống Iskander-K, 9M729 có chiều dài lớn hơn đáng kể: 7,94m so với 7,4m. Sự khác biệt về kích thước này khiến 9M729 không thể sử dụng bệ phóng tiêu chuẩn của Iskander-K, mà cần bệ phóng lớn hơn 9P701 thuộc cấu hình Iskander-M1. Mỗi bệ phóng có thể mang 4 tên lửa, và việc bàn giao cho quân đội Nga bắt đầu từ khoảng năm 2021.
Số lượng hạn chế
Theo kế hoạch mua sắm năm 2019, Nga dự định trang bị tối đa 60 bệ phóng loại này, nhưng số lượng thực tế có thể thấp hơn. Tính đến tháng 10/2025, Nga mới chỉ sử dụng 9M729 khoảng 23 lần kể từ khi xung đột leo thang. Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine ước tính kho dự trữ 9M729 của Nga vào tháng 11/2025 chỉ còn khoảng 50 quả, trong khi tổng số đặt hàng sản xuất là khoảng 95 quả. Điều này khiến 9M729 trở thành một trong những loại vũ khí hiếm nhất trong kho tên lửa Nga.
Câu hỏi về chiến thuật
Việc sử dụng vũ khí giá trị cao này cho mục tiêu ở Kiev đặt ra nhiều câu hỏi. Về nguyên tắc, Nga có thể dùng tên lửa 9M728 phổ biến hơn cho các mục tiêu gần, và dành 9M729 cho các mục tiêu sâu ở miền Tây Ukraine. Một giả thuyết cho rằng Nga có thể đang thiếu tên lửa 9M728 tiêu chuẩn, buộc phải dùng phiên bản tầm xa hơn. Tuy nhiên, giả thuyết này chưa được xác nhận và thiếu bằng chứng đáng tin cậy về mức tồn kho hoặc các hạn chế tác chiến.
