Bộ Tư pháp khởi động tổng rà soát hệ thống văn bản pháp luật trong kỷ nguyên mới
Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật Lê Thanh Bình cho biết, theo nhiệm vụ được giao, hiện nay, Cục đang tích cực nghiên cứu và xây dựng dự thảo Đề án Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Mục tiêu của đề án là đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, đồng thời chuẩn bị dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và dự thảo Kế hoạch Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Ban Chỉ đạo.
Sự cần thiết và mục tiêu của việc tổng rà soát
Trong buổi làm việc, đại diện các đơn vị của Bộ Tư pháp đều nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng Đề án và ban hành Nghị quyết về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Việc tổng rà soát này sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, đề xuất các nhiệm vụ và giải pháp cụ thể để tổ chức kịp thời, khoa học và hiệu quả. Mục đích là nhận diện chính xác, đầy đủ và toàn diện thực trạng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực, từ đó đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật, thể chế hóa các đường lối và chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.
Tiêu chí và phương pháp tiếp cận
Tiến sĩ Nguyễn Văn Cương, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp, lưu ý rằng cần làm rõ tiêu chí xác định các văn bản bất cập và không phù hợp. Các tiêu chí này phải dựa vào văn kiện Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 66-NQ/TW và tình hình thực tiễn. Do đây là lần đầu tiên thực hiện việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Thứ trưởng Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị phải tiến hành các công việc một cách khoa học và hợp lý. Ông nhấn mạnh việc ban hành bộ hướng dẫn rà soát, xác định cụ thể các mốc thời gian lớn và phân công trách nhiệm rõ ràng.
Chỉ đạo từ Bộ trưởng Tư pháp
Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh nhấn mạnh rằng tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật là công việc hết sức hệ trọng và rất khó khăn. Ông cho rằng việc này đòi hỏi phải tập trung nguồn lực và huy động sự tham gia của các cơ quan, đơn vị và cá nhân có liên quan. Bộ trưởng lưu ý đây là việc chưa từng thực hiện trước đây, do đó cần làm rõ mục tiêu của việc tổng rà soát là để hoàn thiện hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch và khả thi. Mục tiêu này cũng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và phục vụ cho việc nghiên cứu sửa đổi Hiến pháp.
Nội dung cụ thể của việc rà soát
Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh đề nghị xác định rõ hệ tiêu chí rà soát gắn với các nhiệm vụ và kiến nghị hoàn thiện pháp luật cụ thể. Theo đó, việc tổng rà soát sẽ tập trung vào việc xác định xem hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đã thể chế hóa đầy đủ và kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng hay chưa, cũng như đã bảo đảm phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết hoặc tham gia hay chưa. Qua rà soát, cần đánh giá được ưu điểm của hệ thống pháp luật, đồng thời xác định những điểm mâu thuẫn, chồng chéo trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Ngoài ra, cần phát hiện những văn bản không mâu thuẫn, chồng chéo nhưng khó thực hiện, không bảo đảm tính khả thi, và bổ sung các nội dung cần thiết để đáp ứng yêu cầu dẫn dắt và kiến tạo phát triển.
Giải pháp và cách thức triển khai
Bộ trưởng Tư pháp nhấn mạnh rằng với mỗi nhiệm vụ của việc tổng rà soát, phải đi kèm với "sản phẩm đầu ra" là kiến nghị hoàn thiện chủ trương, đường lối của Đảng, khắc phục những "điểm nghẽn", mâu thuẫn, chồng chéo, và bổ sung các điều kiện để bảo đảm tính khả thi và kiến tạo phát triển. Về cách thức triển khai, Bộ trưởng bày tỏ tán thành với đề xuất ban hành Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Ông cũng đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và Ban Chỉ đạo ban hành Kế hoạch tổng rà soát.
Huy động nguồn lực và ứng dụng công nghệ
Để đảm bảo tính khả thi của các văn bản quy phạm pháp luật và thủ tục hành chính, Bộ trưởng đề nghị huy động sự tham gia của các hiệp hội, doanh nghiệp, luật sư và các bên liên quan khác. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường sử dụng công nghệ trong việc rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Việc này gắn liền với nhiệm vụ và giải pháp khẩn trương nâng cấp, hoàn thiện cơ sở dữ liệu pháp luật Việt Nam và phát triển AI pháp luật, nhằm đảm bảo quá trình rà soát diễn ra hiệu quả và chính xác.
