Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 283/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Trong đó, các mức phạt đối với hành vi sử dụng lao động chưa thành niên không đúng quy định được quy định rất cụ thể, từ 1 triệu đến 75 triệu đồng, tùy theo mức độ vi phạm.
Mức phạt từ 1 đến 2 triệu đồng
Theo Nghị định, người sử dụng lao động sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng nếu có hành vi không lập sổ theo dõi riêng hoặc lập sổ nhưng không ghi đầy đủ nội dung theo quy định tại khoản 3 Điều 144 của Bộ luật Lao động khi sử dụng lao động chưa thành niên. Ngoài ra, nếu không xuất trình sổ theo dõi khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu cũng sẽ bị xử phạt ở mức này.
Phạt từ 20 đến 25 triệu đồng
Mức phạt từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng được áp dụng cho các hành vi nghiêm trọng hơn, bao gồm:
- Sử dụng lao động chưa thành niên mà chưa có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ.
- Sử dụng người chưa đủ 15 tuổi làm việc khi giao kết hợp đồng lao động không bằng văn bản với người chưa đủ 15 tuổi và người đại diện theo pháp luật; bố trí thời giờ làm việc ảnh hưởng đến thời gian học tập; không có giấy khám sức khỏe phù hợp; không tổ chức kiểm tra sức khỏe định kỳ ít nhất 01 lần trong 06 tháng hoặc không bảo đảm điều kiện làm việc, an toàn, vệ sinh lao động phù hợp với lứa tuổi.
- Sử dụng lao động chưa thành niên làm việc quá thời giờ làm việc quy định tại Điều 146 của Bộ luật Lao động.
- Sử dụng người chưa đủ 15 tuổi làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm.
- Sử dụng người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm thêm giờ hoặc làm việc vào ban đêm trong những nghề, công việc không được pháp luật cho phép.
Mức phạt cao nhất lên tới 75 triệu đồng
Mức phạt từ 50.000.000 đồng đến 75.000.000 đồng là mức cao nhất được quy định cho các hành vi vi phạm đặc biệt nghiêm trọng, bao gồm:
- Sử dụng người từ 13 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi làm công việc ngoài danh mục được pháp luật cho phép theo quy định tại khoản 3 Điều 143 của Bộ luật Lao động.
- Sử dụng người chưa đủ 13 tuổi làm công việc ngoài danh mục được pháp luật cho phép theo quy định tại khoản 3 Điều 145 của Bộ luật Lao động hoặc sử dụng người chưa đủ 13 tuổi làm công việc được pháp luật cho phép mà chưa được sự đồng ý của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
- Sử dụng người lao động từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm các công việc bị cấm hoặc làm việc tại nơi làm việc bị cấm quy định tại Điều 147 của Bộ luật Lao động nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Tác động và ý nghĩa
Theo các chuyên gia, việc quy định mức phạt cụ thể và tăng nặng sẽ góp phần nâng cao trách nhiệm của người sử dụng lao động, đảm bảo việc sử dụng lao động chưa thành niên đúng quy định pháp luật, an toàn và phù hợp với độ tuổi. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tình trạng sử dụng lao động trẻ em vẫn còn diễn ra ở một số nơi, ảnh hưởng đến sức khỏe, sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ.
Nghị định này được đánh giá là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý bảo vệ lao động chưa thành niên, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho các cơ quan chức năng trong công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.
