Ven sông Luộc đoạn chảy qua tỉnh Hưng Yên, nhiều bến bãi, mỏ cát mọc lên như nấm sau mưa. Không ít trong số đó hoạt động không phép hoặc sai phép, gây ô nhiễm môi trường, sạt lở bờ sông và thất thoát tài nguyên khoáng sản.
Thực trạng nhức nhối
Ghi nhận của phóng viên, dọc hai bên bờ sông Luộc thuộc các huyện Văn Lâm, Yên Mỹ, Khoái Châu và Ân Thi, có hàng chục điểm tập kết, bến bãi vật liệu xây dựng, trong đó nhiều bãi khai thác cát trái phép. Các bãi này hoạt động công khai, xe tải ra vào liên tục, bụi mù mịt, tiếng ồn lớn, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân xung quanh.
Đáng nói, nhiều bãi cát nằm sát mép nước, xâm lấn dòng chảy, gây sạt lở bờ sông nghiêm trọng. Có nơi, bờ sông bị xói lở sâu vào đất liền hàng chục mét, đe dọa an toàn nhà cửa, hoa màu của người dân. Ông Nguyễn Văn A (xã Đại Đồng, huyện Văn Lâm) than thở: 'Mấy năm gần đây, bờ sông sạt lở nhiều, ruộng vườn mất dần, nhà cửa nứt nẻ. Mỗi lần mưa lớn, nước dâng cao, chúng tôi rất lo lắng'.
Dấu hiệu vi phạm
Qua tìm hiểu, nhiều bến bãi, mỏ cát không có giấy phép khai thác khoáng sản, hoặc có giấy phép nhưng khai thác vượt quá công suất, phạm vi cho phép. Một số chủ bãi còn lợi dụng đêm tối để bơm cát từ lòng sông lên, sau đó bán cho các công trình xây dựng. Hành vi này không chỉ gây thất thoát tài nguyên quốc gia mà còn làm suy giảm dòng chảy, ảnh hưởng đến giao thông thủy.
Liên quan đến vấn đề này, UBND tỉnh Hưng Yên đã chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường, Công an tỉnh, các huyện, thị kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc xử lý còn nhiều bất cập. Nhiều bãi cát sau khi bị xử phạt vẫn tái diễn vi phạm, thậm chí còn hoạt động công khai hơn trước.
Nguyên nhân và giải pháp
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng trên là do lợi nhuận từ khai thác cát rất lớn, trong khi chế tài xử phạt chưa đủ sức răn đe. Bên cạnh đó, công tác quản lý nhà nước còn lỏng lẻo, thiếu sự phối hợp giữa các ngành chức năng. Để chấm dứt tình trạng này, cần tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp trong việc bảo vệ tài nguyên, môi trường.
Ông Trần Văn B, chuyên gia về tài nguyên nước, cho rằng: 'Cần phải siết chặt quản lý, cấp phép khai thác cát một cách hợp lý, có kế hoạch. Đồng thời, cần có chế tài đủ mạnh để xử lý triệt để các hành vi khai thác trái phép, kể cả truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các chủ bãi, chủ mỏ cố tình vi phạm'.
Thời gian tới, các cơ quan chức năng tỉnh Hưng Yên cần vào cuộc quyết liệt hơn nữa, nhằm trả lại sự bình yên cho dòng sông Luộc, bảo vệ cuộc sống của người dân và tài nguyên quốc gia.
