Mỹ và Qatar dường như đang tiến tới một thỏa thuận cho phép Iran tiếp cận 6 tỷ USD tài sản bị phong tỏa để mua hàng hóa nhân đạo, theo thông tin từ truyền thông Mỹ.
Chi tiết thỏa thuận
Theo tờ Wall Street Journal (WSJ) dẫn các nguồn thạo tin, đề xuất này sẽ cho phép Tehran sử dụng số tiền đang được giữ tại Qatar để mua thực phẩm, thuốc men và các mặt hàng nhân đạo khác thông qua Ngân hàng Trung ương Iran. Tuy nhiên, thỏa thuận vẫn chưa được hoàn tất và cần sự chấp thuận từ phía Iran.
Số tiền 6 tỷ USD là một phần trong khoảng 100 tỷ USD tài sản của Iran đang bị phong tỏa trên toàn thế giới, phần lớn đến từ nguồn thu xuất khẩu dầu mỏ bị hạn chế bởi các lệnh trừng phạt quốc tế.
Bối cảnh đàm phán
Sáng kiến này được thảo luận sau khi Washington và Tehran ký biên bản ghi nhớ trong tuần này, văn kiện giúp tạm dừng các hành động đối đầu và mở lại eo biển Hormuz. Theo WSJ, Iran đang tìm cách giải phóng ít nhất 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa trong thời gian sớm nhất.
Theo biên bản ghi nhớ, Mỹ cam kết tạo điều kiện để Iran có thể sử dụng các tài sản bị phong tỏa và sẽ đàm phán một cơ chế tiếp cận các khoản tiền đó. Một quan chức Mỹ cho biết việc tiếp cận này sẽ phụ thuộc vào việc Iran tiếp tục tham gia các cuộc đàm phán.
Nguồn gốc số tiền
Số tiền hiện được giữ tại Qatar đã được chuyển đến đây vào năm 2023 sau khi chính quyền Tổng thống Joe Biden ban hành miễn trừ trừng phạt trong khuôn khổ một thỏa thuận trao đổi tù nhân giữa Washington và Tehran. Nguồn tiền này bắt nguồn từ các giao dịch bán dầu của Iran cho nước ngoài và được dự định sử dụng cho các mục đích nhân đạo. Tuy nhiên, các khoản tiền sau đó đã bị phong tỏa trở lại sau cuộc tấn công của Hamas nhằm vào Israel vào tháng 10/2023.
Triển vọng
Theo bài báo, các cuộc thảo luận về khả năng giải phóng số tài sản này bắt đầu từ cuối tháng 5 trong các cuộc tiếp xúc giữa quan chức Qatar và Iran. WSJ cho biết đề xuất này dự kiến sẽ là một trong nhiều vấn đề được đưa ra thảo luận trong hai tháng đàm phán tiếp theo giữa Washington và Tehran nhằm đạt được một thỏa thuận toàn diện hơn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay trong tuần này rằng Iran có thể được tiếp cận các tài sản bị phong tỏa nếu nước này tuân thủ các điều khoản của biên bản ghi nhớ và tiếp tục tham gia các cuộc đàm phán một cách mang tính xây dựng.
