Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nhiều địa điểm tại Iran, trong đó có các công trình cấp nước, tạo ra điểm nóng căng thẳng mới trong cuộc xung đột hiện nay giữa hai nước. Đây là những cuộc giao tranh dữ dội nhất kể từ khi các cuộc xung đột toàn diện giữa Mỹ, Israel và Iran tạm dừng nhờ thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian vào ngày 8/4.
Diễn biến leo thang mới
Sau một loạt các hành động leo thang nhỏ hơn, Mỹ đã tấn công các mục tiêu ở Iran sau vụ máy bay trực thăng Apache của họ bị bắn rơi gần eo biển Hormuz hôm 9/6. Iran đã trả đũa bằng cách tấn công các căn cứ quân sự của Washington ở Vùng Vịnh. Diễn biến này khiến căng thẳng giữa hai bên gia tăng trở lại sau thời gian tương đối lắng dịu kể từ lệnh ngừng bắn tạm thời.
Mục tiêu bị tấn công
Quân đội Mỹ cho biết đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở thông tin liên lạc và radar. Tuy nhiên, các quan chức Iran cho biết cơ sở hạ tầng dân sự cũng bị hư hại, đáng chú ý là hai hồ chứa nước tại huyện Sirik, thuộc tỉnh Hormozgan ở miền Nam Iran. Nếu thông tin này chính xác, đây là cuộc tấn công đầu tiên được báo cáo nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự ở Iran trong vài tuần qua, xảy ra vào thời điểm Iran đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nước nghiêm trọng nhất nhiều thập niên qua.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho rằng các cuộc tấn công đã gây thiệt hại đáng kể đối với cơ sở hạ tầng địa phương. Theo IRGC, các cuộc tấn công của Mỹ nhắm vào các mục tiêu bao gồm Sirik, Jask, Minab, đảo Qeshm và cảng Bandar Abbas, đã gây thiệt hại nặng nề cho một tháp viễn thông ở thị trấn Sirik và phá hủy hai hồ chứa nước ở đó.
Tác động đến dân thường
Các hồ chứa này là nguồn cung cấp nước sinh hoạt cho trên 20.000 người dân tại thành phố Kouhestak cùng khoảng 10 ngôi làng lân cận. Trong điều kiện khí hậu khô hạn của khu vực miền Nam Iran, bất kỳ sự gián đoạn nào đối với hệ thống cấp nước cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Hãng thông tấn Tây Á (WANA) của Iran đưa tin ước tính ban đầu về thiệt hại lên tới 780.000 - 830.000 USD.
Iran từ lâu đã phải đối mặt với tình trạng thiếu nước nghiêm trọng. Nhiều năm hạn hán liên tiếp, lượng mưa suy giảm cùng những bất cập trong quản lý tài nguyên nước đã khiến nguồn cung nước của quốc gia này chịu áp lực ngày càng lớn. Theo dữ liệu của Aqueduct từ Viện Tài nguyên Thế giới, mức độ căng thẳng về nước cơ bản của Iran được xếp loại là "cực kỳ cao". Năm ngoái đánh dấu năm hạn hán thứ năm liên tiếp của Iran, và vào tháng 11/2025, cuộc khủng hoảng nước nghiêm trọng đến mức đập Amir Kabir ở Tehran chỉ chứa được 8% dung tích.
Tranh cãi về tội ác chiến tranh
Một trong những vấn đề gây tranh cãi hiện nay là liệu các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng nước có thể bị xem là vi phạm tội ác chiến tranh hay không. Isa Bozorgzadeh, người phát ngôn của ngành công nghiệp nước Iran, tuyên bố cuộc tấn công của Mỹ vào các hồ chứa nước là "tội ác chiến tranh". Tuy nhiên, việc đưa ra kết luận pháp lý cuối cùng cần dựa trên các cuộc điều tra độc lập và đánh giá đầy đủ các tình tiết liên quan.
Luật nhân đạo quốc tế phân loại cơ sở hạ tầng nước, bao gồm các công trình cấp nước sinh hoạt, nhà máy xử lý nước và đường ống dẫn nước, là tài sản dân sự và không được coi là mục tiêu hợp pháp trong chiến tranh. Bộ Quy tắc Berlin về tài nguyên nước do Hiệp hội Luật quốc tế (ILA) thông qua năm 2004 cũng nêu rõ các bên tham chiến không được phá hủy các công trình nước nếu hành động đó gây ra những tổn thất hoặc đau khổ không tương xứng đối với dân thường.
Tuy nhiên, việc xác định một cơ sở hạ tầng có phải là mục tiêu quân sự hợp pháp hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm chức năng thực tế của công trình, giá trị quân sự của mục tiêu và mức độ ảnh hưởng đối với dân thường. Cho đến nay, Mỹ khẳng định các cuộc tấn công chỉ nhằm vào mục tiêu quân sự, trong khi Iran cho rằng cơ sở hạ tầng dân sự đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Những đánh giá và điều tra độc lập trong thời gian tới sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc làm rõ bản chất vụ việc.
