Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hoàn tất các quy định siết thời gian lưu trú của sinh viên và nhà báo nước ngoài tại Mỹ, đánh dấu nỗ lực mới nhằm thắt chặt cả các diện nhập cư hợp pháp. Theo quy định mới, người nước ngoài có visa sinh viên được phép ở lại Mỹ trong thời gian chương trình học diễn ra, nhưng tối đa không quá 4 năm. Quy định này có thể được triển khai từ tháng 9, theo AFP ngày 17.7.
Giới hạn cụ thể cho từng đối tượng
Đối với nhà báo nước ngoài, thời gian lưu trú sẽ bị giới hạn ở mức 240 ngày, tương đương khoảng 8 tháng. Họ có thể xin gia hạn theo từng đợt 240 ngày. Riêng nhà báo Trung Quốc chỉ được phép lưu trú tối đa 90 ngày.
Động thái này là một phần trong chiến dịch siết nhập cư rộng hơn của chính quyền ông Trump, bao gồm các hoạt động thực thi mạnh tại nhiều thành phố lớn và các hạn chế mới đối với những con đường nhập cư hợp pháp để ở lại hoặc nhập quốc tịch Mỹ.
Bối cảnh và lịch sử quy định
Ông Trump từng đề xuất các giới hạn thị thực tương tự vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên (2017 - 2021), nhưng chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden (2021-2025) sau đó đã hủy bỏ. Quy định mới sẽ tiếp tục được Quốc hội Mỹ xem xét.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) ngày 16.7 cho biết đã nhận được gần 22.000 ý kiến góp ý từ công chúng sau khi đề xuất quy định vào tháng 8.2025, nhưng văn bản cuối cùng gần như không thay đổi.
Lý do và tác động kinh tế
Khi đưa ra đề xuất, DHS cáo buộc một số người nước ngoài kéo dài việc học vô thời hạn để tiếp tục ở lại Mỹ dưới diện "sinh viên vĩnh viễn". Cơ quan này cho rằng cơ chế không giới hạn thời gian, được áp dụng với sinh viên quốc tế từ cuối thập niên 1970, đã làm suy yếu khả năng giám sát người giữ visa.
Theo số liệu chính thức, Mỹ tiếp nhận hơn 1,1 triệu sinh viên quốc tế trong năm học 2023 - 2024, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Nhóm này đóng góp hơn 50 tỉ USD cho nền kinh tế Mỹ trong năm 2023.
Phản ứng từ các tổ chức giáo dục và truyền thông
Tuy nhiên, nhiều tổ chức giáo dục đại học phản đối quy định mới, cho rằng đây là rào cản hành chính không cần thiết và có thể khiến sinh viên tài năng nản lòng. Liên minh các Hiệu trưởng về giáo dục đại học và nhập cư cảnh báo biện pháp này sẽ làm suy yếu khả năng thu hút nhân tài của các trường cao đẳng và đại học Mỹ.
Một số trường đại học cũng ghi nhận lượng sinh viên quốc tế nhập học giảm sau các động thái trước đó của chính quyền ông Trump, trong đó có việc thu hồi hàng ngàn visa sinh viên và đình chỉ hàng tỉ USD tài trợ nghiên cứu liên bang.
Trong khi đó, các tổ chức truyền thông và một số bên liên quan quốc tế, bao gồm Đại sứ quán Nhật Bản, từng đề nghị DHS cho phép nhà báo được cử đến văn phòng tại Mỹ lưu trú từ 2 - 5 năm. DHS đã bác bỏ các đề xuất này và yêu cầu xử lý nhanh hồ sơ, áp mức phí tối đa cho nhà báo.
