Ngày 16/7, ông Trần Kim Đoàn, Chủ tịch UBND xã Lương Sơn, Nghệ An, xác nhận Thanh tra tỉnh Nghệ An đang thanh tra 9 công trình xây dựng tại xã này đã hoàn thành và đưa vào sử dụng nhưng không có hồ sơ, thủ tục nghiệm thu, quyết toán. Các công trình do UBND xã Tràng Sơn (cũ) làm chủ đầu tư, được phát hiện sau khi sáp nhập xã.
9 công trình thiếu thủ tục pháp lý
Theo ông Đoàn, sau khi sáp nhập xã và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, xã Lương Sơn phát hiện 9 công trình xây dựng do UBND xã Tràng Sơn (cũ) làm chủ đầu tư đã hoàn thành, đưa vào sử dụng nhưng đang nợ nhà thầu vì thiếu hồ sơ pháp lý. Các công trình gồm 1 nhà để xe cho học sinh Trường THCS xã Tràng Sơn (khoảng 700 triệu đồng) và 8 tuyến đường giao thông nông thôn, được xây dựng vào các năm 2023-2024 với tổng vốn đầu tư hơn 6,2 tỉ đồng.
Ngoài ra, từ năm 2014-2024, xã Tràng Sơn đã thực hiện 83 công trình sửa chữa, bảo trì với số tiền gần 3,5 tỉ đồng nhưng đến nay vẫn chưa được quyết toán vì thiếu hồ sơ, thủ tục.
Bất ngờ sau sáp nhập
Ông Đoàn cho biết, sau khi sáp nhập xã (xã Lương Sơn được hình thành từ các xã Bài Sơn, Đông Sơn, Hồng Sơn và Tràng Sơn của huyện Đô Lương cũ), một số nhà thầu đã đến gặp lãnh đạo xã đề nghị thanh, quyết toán các công trình. Tuy nhiên, do hồ sơ pháp lý không đầy đủ, xã không thể thực hiện yêu cầu. "Sau khi phát hiện hàng loạt công trình đã thực hiện nhưng không có hồ sơ để quyết toán, chúng tôi rất bất ngờ và đã làm văn bản báo cáo UBND tỉnh Nghệ An để xin phương án xử lý và hiện thanh tra tỉnh đang thanh tra", ông Đoàn nói.
Sai phạm từ khâu chuẩn bị đầu tư
Báo cáo kiểm tra bước đầu của Sở Tài chính Nghệ An chỉ rõ, theo quy định pháp luật, các dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước phải thực hiện tuần tự các giai đoạn: chuẩn bị đầu tư (lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư; lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật hoặc báo cáo nghiên cứu khả thi); thực hiện dự án; kết thúc xây dựng. Tuy nhiên, UBND xã Tràng Sơn (cũ) đã triển khai thi công và đưa vào sử dụng 9 công trình khi chưa hoàn thành thủ tục bắt buộc trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, vi phạm điều 16 Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14 và điều 12 Luật Xây dựng năm 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2020).
Cụ thể, 9 công trình đều chưa có báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, văn bản thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, chưa xác định được nguồn vốn và khả năng cân đối vốn trước khi triển khai. "Đây là hành vi bị nghiêm cấm quy định tại khoản 1 điều 16 Luật Đầu tư công năm 2019", báo cáo nêu.
Vi phạm trong lựa chọn nhà thầu và quản lý ngân sách
Ngoài ra, việc UBND xã Tràng Sơn quyết định đầu tư dự án khi chưa có văn bản thẩm định báo cáo kinh tế - kỹ thuật của Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Đô Lương (cũ) là hành vi bị nghiêm cấm theo khoản 5 điều 12 Luật Xây dựng. Hồ sơ cũng không có tài liệu về kế hoạch lựa chọn nhà thầu, và việc tổ chức lựa chọn nhà thầu khi chưa xác định được nguồn vốn vi phạm quy định về đấu thầu.
Đối với 83 công trình sửa chữa, bảo trì, UBND xã Tràng Sơn (cũ) đã phê duyệt khi không cân đối được nguồn lực, dẫn tới chậm thanh toán cho các bên liên quan. Báo cáo nhấn mạnh: "Điều này vi phạm nguyên tắc trong lập dự toán, quản lý ngân sách, gây nợ đọng không có khả năng thanh toán, không phù hợp với các quy định tại Luật Ngân sách nhà nước".
Sau kiểm tra, Sở Tài chính Nghệ An kiến nghị UBND tỉnh giao cơ quan thanh tra thanh tra các công trình. Ông Trần Kim Đoàn cho biết, sau khi sáp nhập xã, lãnh đạo chủ chốt xã Tràng Sơn (cũ) đã nghỉ hưu và nghỉ trước tuổi theo chế độ.
