Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) ngày 16/7 ban hành quy định cuối cùng, thay đổi chính sách thị thực đối với du học sinh, người tham gia chương trình trao đổi văn hóa và phóng viên nước ngoài. Theo đó, thị thực F, J và I sẽ được cấp với thời hạn cố định thay vì có hiệu lực trong suốt thời gian học tập, chương trình hoặc công tác như trước đây.
Thời hạn thị thực mới: 4 năm cho du học sinh, 240 ngày cho phóng viên
Quy định mới có hiệu lực sau 60 ngày kể từ khi đăng trên Công báo Liên bang Mỹ và phải trải qua quá trình xem xét của Quốc hội. Thị thực du học sinh (F) và thị thực trao đổi (J) sẽ có thời hạn tối đa 4 năm. Trong khi đó, thị thực phóng viên nước ngoài (I), vốn trước đây có thể kéo dài nhiều năm, chỉ còn tối đa 240 ngày. Đặc biệt, đối với công dân Trung Quốc, thời hạn thị thực I chỉ còn 90 ngày. Những người đang sở hữu thị thực này có thể nộp đơn xin gia hạn nếu đáp ứng điều kiện.
Yêu cầu nghiêm ngặt hơn với du học sinh
Ngoài giới hạn thời hạn, quy định mới bổ sung nhiều yêu cầu khắt khe. Nghiên cứu sinh không được phép thay đổi mục tiêu học tập hoặc chuyển trường nếu chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận. Khoảng thời gian lưu trú sau khi hoàn thành chương trình học bị rút ngắn từ 60 ngày xuống còn 30 ngày. Ông Doug Rand, cựu quan chức DHS, nhận xét: "Phần lớn người dân Mỹ hiểu giá trị của việc chào đón sinh viên quốc tế và giảm bớt thủ tục hành chính không cần thiết. Quy định này lại đi theo hướng hoàn toàn ngược lại."
Phản ứng từ chuyên gia nhập cư
Ông David J. Bier, Giám đốc nghiên cứu về nhập cư tại Viện Cato, cho rằng các quy định hạn chế chuyển trường và thay đổi chương trình học không có cơ sở pháp lý rõ ràng. Ông nói: "Nhiều sinh viên quốc tế đã dành nhiều năm học tập tại Mỹ nhưng sau khi tốt nghiệp sẽ chỉ còn 30 ngày để tìm nhà tuyển dụng bảo lãnh hoặc buộc phải rời khỏi nước này, nếu không sẽ rơi vào tình trạng cư trú bất hợp pháp."
Áp lực quản lý do số lượng người nhập cảnh tăng
DHS cho biết số lượng người nhập cảnh theo các diện thị thực này tăng mạnh trong những năm gần đây. Năm 2024, Mỹ ghi nhận hơn 1,8 triệu lượt nhập cảnh bằng thị thực du học, tăng hơn 11% so với năm trước. Trong năm tài khóa 2024 (bắt đầu từ 1/10/2023), Mỹ cấp thị thực cho hơn 500.000 người tham gia chương trình trao đổi và khoảng 37.300 phóng viên nước ngoài. DHS cho rằng sự gia tăng này gây khó khăn trong việc giám sát và quản lý người không định cư. Cơ quan này cũng ghi nhận nhiều trường hợp du học sinh và người tham gia chương trình trao đổi lưu trú tại Mỹ suốt nhiều thập kỷ theo diện thị thực của mình.
Thủ tục gia hạn và tái nhập cảnh
Theo quy định mới, những người muốn tiếp tục ở lại Mỹ sau khi hết thời hạn lưu trú phải nộp đơn xin gia hạn với DHS hoặc rời khỏi Mỹ để làm thủ tục xin tái nhập cảnh trước khi quay trở lại.
