Một quan chức Mỹ tiết lộ với The New York Times rằng trong ba tuần qua, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đã hướng dẫn khoảng 70 tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, ra vào Vịnh Ba Tư. Các quan chức cho biết hầu hết tàu đã tắt thiết bị phát tín hiệu để tránh bị phát hiện khi qua tuyến đường thủy này.
Giới chức từ chối tiết lộ loại tàu và lộ trình cụ thể, nhưng một quan chức cho hay ít nhất một tuyến đường không gần bờ biển Iran. Các tàu đi qua gần Iran mà không được Tehran chấp thuận đối mặt với nguy cơ bị tấn công bằng máy bay không người lái hoặc tên lửa. Các nhà phân tích hàng hải cho rằng các tàu do Mỹ hướng dẫn dường như đi theo tuyến đường gần Oman hơn.
Trước các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran từ cuối tháng 2, mỗi ngày có hơn 100 tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Do đó, trung bình 3 chuyến mỗi ngày trong 3 tuần qua không thể hiện sự phục hồi mạnh mẽ của ngành vận tải biển. Tuy nhiên, việc các tàu liên tục đi qua dưới sự hướng dẫn của Mỹ cho thấy một số chủ tàu sẵn sàng chấp nhận rủi ro để ra vào vịnh Ba Tư, nơi nhiều tàu đã bị mắc kẹt nhiều tuần, gây tổn thất tài chính và khiến thủy thủ đoàn gặp khó khăn.
Tuyến đường do Mỹ điều phối cũng là lựa chọn thay thế cho các chủ tàu không muốn xin phép Iran hoặc trả phí qua eo biển Hormuz, theo The New York Times. Đầu tháng 5, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chiến dịch quân sự Dự án Tự do nhằm hỗ trợ tàu qua eo biển, nhưng nhanh chóng kết thúc do phản đối từ Ả Rập Xê Út. Kể từ đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ khuyến khích tàu qua eo biển nhưng không cung cấp lực lượng hải quân hộ tống.
Phát ngôn viên Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ Tim Hawkins nhấn mạnh: "Dù không hộ tống, chúng tôi vẫn liên lạc và phối hợp với các tàu thương mại muốn tự do và an toàn qua eo biển Hormuz, một hành lang quốc tế quan trọng." Các quan chức Mỹ cho rằng nguy cơ từ Iran bị phóng đại và đã thuyết phục tàu thuyền qua eo biển an toàn. Dù sự hỗ trợ này được biết đến trong giới vận tải, Mỹ chưa công khai rộng rãi để tránh Iran nhắm mục tiêu vào các tàu dưới sự hướng dẫn của Mỹ.
Trong khi đó, lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) ngày 31.5 thông báo 28 tàu, gồm tàu chở dầu, container và tàu thương mại khác, đã qua eo biển Hormuz trong 24 giờ sau khi nhận được giấy phép, theo Đài Press TV. IRGC cho biết các tàu này đi qua với sự phối hợp và hỗ trợ an ninh của họ, đồng thời cáo buộc quân đội Mỹ là nguyên nhân chính gây mất an ninh ở vịnh Ba Tư. Hiện chưa có phản ứng từ Mỹ hay Iran về thông tin của bên kia.
