Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) hướng tới thể chế đặc thù, trao quyền mạnh mẽ cho Hà Nội
Trong Tờ trình dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã nhấn mạnh mục tiêu chính của việc sửa đổi là xây dựng một thể chế đặc thù, vượt trội và ổn định, phù hợp với vị trí và vai trò đặc biệt của Thủ đô. Dự án luật này không chỉ nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng về phát triển và bảo vệ Thủ đô mà còn đảm bảo tính phù hợp với Hiến pháp và các cam kết quốc tế của Việt Nam.
Trao quyền toàn diện và tối đa cho chính quyền Thủ đô
Một điểm nổi bật trong dự thảo là việc trao quyền mạnh hơn, phân cấp và phân quyền toàn diện cho chính quyền Thủ đô, đi kèm với nguồn lực thực hiện và trách nhiệm kiểm tra, giám sát, giải trình. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp Hà Nội giải quyết hiệu quả các vấn đề cấp bách như quá tải hạ tầng, phân mảnh không gian, suy giảm môi trường và những hạn chế về thể chế quản trị.
Theo ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật thuộc Bộ Tư pháp, dự thảo luật phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong tư duy phát triển, từ quản lý ổn định sang kiến tạo đột phá, và từ ứng phó thụ động sang chủ động thiết kế chính sách.
Cơ chế kiểm soát và giám sát đi kèm với quyền lực đặc thù
Khi trao quyền đặc thù, dự thảo cũng đề cập đến việc thiết lập cơ chế kiểm soát, giám sát và trách nhiệm giải trình chặt chẽ. Cụ thể, cần có cơ chế báo cáo và xin ý kiến cấp có thẩm quyền trước khi thí điểm các chính sách đặc thù, với mục đích rõ ràng, đối tượng cụ thể và thời hạn xác định. Đồng thời, tăng cường tham vấn và phối hợp giữa thành phố và các cơ quan Trung ương trong quá trình xây dựng chính sách.
Tập trung vào vấn đề cốt lõi: Quy hoạch đất đai
PGS, TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên, môi trường và Phát triển cộng đồng, chia sẻ rằng thành phố nên tập trung tháo gỡ vấn đề quy hoạch đất đai, coi đây là yếu tố then chốt. Bà nhấn mạnh rằng việc giải quyết tốt vấn đề này sẽ giúp cải thiện các khía cạnh khác như môi trường, giao thông, hạ tầng đô thị và bảo tồn di sản văn hóa, từ đó biến Hà Nội thành một thành phố đáng sống hơn.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ là một bước đi kỹ thuật trong lập pháp mà còn mang ý nghĩa chiến lược, hướng tới tạo lợi thế cạnh tranh và thúc đẩy Hà Nội phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo theo tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, như đã nêu trong Nghị quyết số 66-NQ/TW và các chỉ đạo gần đây của Trung ương.
