Dự thảo Luật Công chứng sửa đổi: Đẩy mạnh phân quyền và đơn giản hóa thủ tục
Dự thảo Luật Công chứng sửa đổi đang được xem xét với nhiều điểm mới quan trọng, nhằm đơn giản hóa thủ tục và phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền địa phương. Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh, dự thảo tập trung vào việc sửa đổi các quy định để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về công chứng.
Phân quyền triệt để trong quản lý công chứng
Một trong những nội dung cốt lõi của dự thảo là phân quyền từ Bộ trưởng Tư pháp sang Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đối với các nhiệm vụ quan trọng. Cụ thể, thẩm quyền công nhận tương đương đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài, cũng như việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm công chứng viên sẽ được chuyển giao. Điều này giúp địa phương chủ động hơn trong việc quản lý và phát triển các tổ chức hành nghề công chứng phù hợp với điều kiện thực tế.
Bên cạnh đó, dự thảo sửa đổi quy định về tổ chức hành nghề công chứng, thay đổi từ đơn vị hành chính cấp huyện sang cấp xã. Điều này cho phép văn phòng công chứng linh hoạt hơn trong việc thay đổi trụ sở, miễn là đảm bảo địa bàn cấp xã mới không có tổ chức hành nghề công chứng nào khác và nơi cũ vẫn còn ít nhất một tổ chức đang hoạt động.
Đơn giản hóa thủ tục và tăng cường khai thác dữ liệu
Dự thảo Luật cũng chú trọng đơn giản hóa thủ tục công chứng, quán triệt nguyên tắc khai thác dữ liệu số. Theo đó, người yêu cầu công chứng không phải cung cấp giấy tờ nếu thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu được công bố đủ điều kiện khai thác. Công chứng viên sẽ sử dụng thông tin từ cơ sở dữ liệu quốc gia để xem xét hồ sơ, chỉ yêu cầu bổ sung khi không khai thác được hoặc thông tin không đầy đủ.
Ngoài ra, dự thảo hợp nhất hai cơ sở dữ liệu công chứng của Bộ Tư pháp và địa phương thành một hệ thống tập trung do Bộ Tư pháp quản lý, nhằm đảm bảo tính thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Điều này giúp nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu sự chồng chéo trong công tác lưu trữ.
Ý kiến thẩm tra và đề xuất hoàn thiện
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, trong báo cáo thẩm tra, cơ bản tán thành với các nội dung sửa đổi của Chính phủ. Tuy nhiên, ông đề nghị tiếp tục nghiên cứu để thu hẹp phạm vi các giao dịch phải công chứng, dựa trên kinh nghiệm quốc tế và quy định pháp luật hiện hành.
Một số điểm cần hoàn thiện bao gồm:
- Rà soát quy định về tiêu chí giao dịch phải công chứng tại Điều 3 của Luật hiện hành.
- Cải tiến mô hình quản lý số lượng văn phòng công chứng theo đơn vị hành chính cấp xã, tránh cạnh tranh không lành mạnh.
- Chỉnh lý thủ tục cấp lại giấy đăng ký hoạt động cho văn phòng công chứng, cho phép lựa chọn cấp lại hoặc ghi nhận thay đổi để đơn giản hóa.
- Làm rõ trách nhiệm quản lý cơ sở dữ liệu công chứng tại địa phương trong giai đoạn chuyển tiếp.
- Rà soát quy định về lưu trữ hồ sơ công chứng, xác định rõ trách nhiệm trong trường hợp mất mát hoặc hư hỏng bản gốc.
Những sửa đổi này hứa hẹn mang lại sự minh bạch và hiệu quả hơn trong hoạt động công chứng, đồng thời giảm bớt gánh nặng hành chính cho người dân và doanh nghiệp.
