Luật Báo chí 2025: Định hình nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại
Sự kiện tọa đàm về Luật Báo chí (sửa đổi) năm 2025 đã thu hút sự tham dự của đông đảo lãnh đạo Hội Luật gia Việt Nam, đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Nhà báo Việt Nam cùng nhiều cơ quan quản lý, cơ quan báo chí, doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực truyền thông và pháp luật. Đây là dịp quan trọng để thảo luận sâu về những thay đổi mang tính đột phá trong dự thảo luật mới.
Phát biểu khai mạc và ý nghĩa chiến lược
Phát biểu khai mạc tọa đàm, nhà báo Phạm Quốc Huy, Tổng Biên tập Tạp chí Đời sống và Pháp luật, nhấn mạnh rằng Luật Báo chí (sửa đổi) năm 2025 không chỉ là sự điều chỉnh pháp lý thông thường mà còn mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. Ông cho rằng luật này sẽ tái định vị vai trò, chức năng và phương thức hoạt động của báo chí cách mạng Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay.
Theo ông Huy, việc đưa các quy định của luật vào đời sống đòi hỏi sự tham gia đồng bộ và chặt chẽ của các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan báo chí và đội ngũ người làm báo. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại, đáp ứng tốt hơn các yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới đầy thách thức và cơ hội.
Nội dung mới và đột phá của Luật Báo chí 2025
Trình bày chi tiết về những nội dung mới của Luật, ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cho biết việc sửa đổi luật lần này bám sát các chủ trương lớn của Đảng về công tác báo chí. Đồng thời, luật cũng được thiết kế để thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ và môi trường truyền thông hiện đại đang thay đổi từng ngày.
Luật tiếp tục khẳng định báo chí Việt Nam là báo chí cách mạng, đặt dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước và hoạt động trong khuôn khổ pháp luật. Bên cạnh đó, luật cũng bảo đảm quyền tự do báo chí và tự do ngôn luận trên báo chí của công dân, đi đôi với trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp cao cả.
Một điểm mới đáng chú ý trong Luật Báo chí (sửa đổi) năm 2025 là tư duy xây dựng luật theo hướng vừa bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, vừa khuyến khích mạnh mẽ đổi mới sáng tạo và khơi thông nguồn lực phát triển. Các quy định mang tính khung được thiết kế để bảo đảm tính ổn định lâu dài, trong khi những vấn đề thường xuyên biến động sẽ được giao cho Chính phủ và các bộ, ngành hướng dẫn chi tiết, tạo sự linh hoạt trong thực thi trên thực tế.
Cấu trúc và nội dung đột phá của luật
Theo ông Nguyễn Văn Hiếu, Luật Báo chí (sửa đổi) năm 2025 gồm 4 chương và 51 điều, tinh gọn hơn so với luật hiện hành nhưng lại bổ sung nhiều nội dung mang tính đột phá, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số. Lần đầu tiên, hoạt động báo chí trên môi trường số được quy định rõ ràng và chi tiết; các kênh nội dung của cơ quan báo chí trên nền tảng số chính thức được công nhận là sản phẩm báo chí.
Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng, thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực báo chí, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của báo chí Việt Nam trong bối cảnh truyền thông đa nền tảng và cạnh tranh khốc liệt hiện nay. Luật cũng mở rộng không gian phát triển kinh tế báo chí khi cho phép cơ quan báo chí tích hợp dịch vụ trực tuyến trên sản phẩm báo chí theo quy định của Chính phủ.
Ngoài ra, luật cho phép khai thác bản quyền nội dung, liên kết sản xuất chương trình (trừ lĩnh vực thời sự chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại) và tham gia các hoạt động dịch vụ hợp pháp khác. Các cơ chế Nhà nước đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu sản phẩm báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, xã hội, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, tiếp tục được hoàn thiện nhằm bảo đảm nguồn lực cho báo chí hoạt động hiệu quả.
Góc nhìn từ thực tiễn và bài toán kinh tế báo chí
Tại tọa đàm, ông Nguyễn Tiến Thanh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đã chia sẻ góc nhìn sâu sắc từ thực tiễn quản lý doanh nghiệp sau nhiều năm làm báo. Theo ông, trong bối cảnh thông tin lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội, giá trị cốt lõi của báo chí hiện đại không chỉ nằm ở việc đưa tin mà ở khả năng xác thực thông tin, phân tích bản chất vấn đề và góp phần hình thành niềm tin xã hội vững chắc.
Từ trải nghiệm chuyển đổi vai trò từ người làm báo sang quản trị doanh nghiệp, ông Thanh cho rằng khoảng cách giữa doanh nghiệp và xã hội nhiều khi không phải do thiếu thông tin mà là thiếu sự thấu hiểu sâu sắc. Báo chí vì vậy cần trở thành “nhịp cầu” kết nối quan trọng, giúp công chúng hiểu đúng về hoạt động sản xuất, kinh doanh, về những cơ hội và thách thức của nền kinh tế, đồng thời phản ánh trung thực các vấn đề phát sinh để thúc đẩy hoàn thiện chính sách một cách kịp thời.
Nhiều ý kiến tại phiên thảo luận mở đã tập trung vào bài toán kinh tế báo chí, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đội ngũ người làm báo và xây dựng cơ chế hợp tác hiệu quả giữa báo chí với doanh nghiệp. Báo chí không chỉ phản ánh thực tiễn mà còn có thể góp phần kiến tạo môi trường phát triển thông qua việc kết nối tiếng nói doanh nghiệp với cơ quan hoạch định chính sách, tạo ra sự đồng thuận xã hội.
Kết luận và kỳ vọng
Kết thúc tọa đàm, các đại biểu thống nhất nhận định rằng Luật Báo chí (sửa đổi) năm 2025 được kỳ vọng sẽ tạo dựng một hành lang pháp lý đồng bộ, linh hoạt và hiệu quả. Hành lang này sẽ giúp báo chí Việt Nam phát triển bền vững trên cả hai phương diện: Giữ vững định hướng chính trị, tư tư�ưởng và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thích ứng với xu thế truyền thông số đang phát triển mạnh mẽ.
Đồng thời, luật cũng hướng tới việc đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin đa dạng và phức tạp của xã hội, góp phần xây dựng một nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại, xứng đáng với vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển đất nước.
