Vài tuần sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Lầu Năm Góc bất ngờ có động thái trừng phạt nhiều doanh nghiệp lớn của Trung Quốc. Cụ thể, hơn 10 công ty gồm Alibaba, BYD, Baidu, Unitree và Nio đã bị đưa vào danh sách các thực thể có quan hệ với quân đội Trung Quốc, thuộc mục 1260H. Các lĩnh vực bị ảnh hưởng bao gồm công nghệ (AI), chất bán dẫn, hệ thống tự động, máy bay không người lái, robot và pin.
Bộ Quốc phòng Mỹ cho rằng các công ty này hoạt động trực tiếp hoặc gián tiếp tại Mỹ, đồng thời hỗ trợ Bắc Kinh hiện đại hóa quân đội. Phiên bản trước của danh sách từng được đăng tải hồi tháng 2 nhưng nhanh chóng bị gỡ bỏ. Động thái này cho thấy Washington đang mở rộng định nghĩa về 'công nghệ lưỡng dụng' vì lo ngại an ninh quốc gia.
Tác động và phản ứng
Việc nằm trong danh sách 1260H có thể dẫn đến hạn chế mua sắm của chính phủ Mỹ và giám sát đầu tư. So với tháng 1.2025, 16 công ty được thêm vào, 10 công ty (gồm CNOOC China và COSCO SHIPPING Finance) được loại bỏ. Các tên tuổi lớn như CXMT, Huawei, Tencent và CATL vẫn nằm trong danh sách.
Giáo sư Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế Nhật Bản) nhận định: 'Việc Lầu Năm Góc cấm công ty công nghệ Trung Quốc tham gia đấu thầu không phải bất thường. Chủ tịch Tập Cận Bình từng khẳng định doanh nghiệp phải phục vụ đảng và quốc gia. Cơ sở Đảng trong doanh nghiệp đảm bảo hoạt động phù hợp chính sách Đảng Cộng sản Trung Quốc.' Ông cũng chỉ ra các công ty bị liệt kê đều là công nghệ cao, tham gia cuộc cạnh tranh thống trị công nghệ Mỹ-Trung.
Chính sách Mỹ không thay đổi
Tiến sĩ Satoru Nagao (Viện Hudson, Mỹ) cho rằng động thái này bao hàm ba vấn đề. Thứ nhất, Mỹ muốn tách rời hoặc giảm thiểu rủi ro thương mại với Trung Quốc. Danh sách từng bị tháo bỏ có thể vì không muốn ảnh hưởng chuyến thăm của ông Trump, nhưng việc công bố lại cho thấy chính sách không đổi. Thứ hai, danh sách khiến nhà đầu tư Mỹ và phương Tây do dự đầu tư vào Trung Quốc. Thứ ba, Trung Quốc sẽ trả đũa, gây ra vấn đề lớn hơn. Hình thức trả đũa có thể sớm được đưa ra.
