Lợi nhuận bất chính từ vi phạm an toàn thực phẩm có thể lên đến 1.000% nhưng mức xử phạt còn nhẹ, trong khi các thực phẩm này ảnh hưởng ghê gớm đến giống nòi, an ninh xã hội. 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng công an đã phát hiện, xử lý 5.992 tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm, tăng 102% so với cùng kỳ năm 2025; khởi tố 123 vụ án với 249 bị can.
Phát hiện nhiều vụ vi phạm nghiêm trọng
Công an các địa phương đã khám phá nhiều vụ việc vi phạm nghiêm trọng, thu hồi số lượng lớn thực phẩm không đảm bảo an toàn, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực cho sức khỏe cộng đồng. Điển hình như các vụ việc sử dụng thịt lợn nhiễm dịch bệnh để chế biến thực phẩm tại Hải Phòng, Hà Nội, Bắc Ninh... hay vụ sử dụng hóa chất 6-benzylaminopurine trong sản xuất giá đỗ với số lượng lớn được phát hiện tại Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình; sử dụng hàn the trong trong sản xuất mì, sử dụng hóa chất công nghiệp natri silicate để sơ chế thịt ốc tại TP.HCM, vụ sản xuất hàng giả là thực phẩm chức năng, thực phẩm bổ sung tại Thanh Hóa, Bắc Ninh, Đắk Lắk...
Cảnh báo từ Bộ Công an
Các thông tin trên được đại tá Trần Viết Phương, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường Bộ Công an, cho biết tại diễn đàn Ngăn chặn thực phẩm bẩn - trách nhiệm và hành động, do Báo Công an nhân dân tổ chức sáng 2.7, với sự đồng hành của Công ty Masan. Đại tá Phương cho rằng, lợi nhuận bất chính từ vi phạm an toàn thực phẩm có thể lên đến 1.000% nhưng xử phạt còn rất nhẹ, trong khi các sản phẩm này ảnh hưởng ghê gớm đến giống nòi, an ninh xã hội, thương hiệu quốc gia.
Thống kê từ Bộ Công thương
Đại diện Bộ Công thương cho biết thêm, trong 6 tháng đầu năm nay, riêng lĩnh vực an toàn thực phẩm, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra, xử lý 2.124 vụ việc vi phạm, xử phạt khoảng 16,9 tỉ đồng; kiểm tra 514 vụ việc trong lĩnh vực thương mại điện tử, xử lý 424 vụ, xử phạt khoảng 7,9 tỉ đồng.
Các hành vi vi phạm chủ yếu gồm sản xuất, kinh doanh thực phẩm không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm; kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ; không tuân thủ quy định về kiểm nghiệm, quản lý, bảo quản, chế biến, hạn sử dụng; ghi nhãn, công bố, tự công bố sản phẩm không đúng quy định. Đây là nhóm vi phạm tác động trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng, cần tiếp tục được kiểm tra thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm.
Lỗ hổng hậu kiểm, thực phẩm vi phạm vẫn lưu hành
Tại diễn đàn, các chuyên gia cũng chỉ ra các hạn chế trong quản lý, kiểm soát vi phạm về an toàn thực phẩm cần có giải pháp hiệu quả. Luật An toàn thực phẩm cho phép doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm tự công bố và tự chịu trách nhiệm về chất lượng, thành phần các chất, tính năng, công dụng đối với đa số sản phẩm, thiếu cơ chế sàng lọc tiền kiểm, không gắn, quy định trách nhiệm cụ thể của các cơ quan quản lý nhà nước khi tiếp nhận hồ sơ tự công bố. Việc hậu kiểm không kiểm tra, phân tích các chỉ tiêu về chất lượng, dẫn đến tình trạng nhiều sản phẩm không đảm bảo chất lượng được lưu hành trên thị trường.
Luật Quảng cáo hiện chưa bao quát được các hình thức biến tướng trong quảng cáo, với chế tài xử phạt thấp không đủ sức răn đe, không tương xứng với số tiền thu lợi bất chính. Quy định về hàng giả của pháp luật còn nhiều bất cập, nhất là hàng giả về chất lượng và giả về xuất xứ hàng hóa; chưa phân định rõ ràng giữa hàng giả và hàng kém chất lượng; căn cứ để hàng hóa xác định có xuất xứ Việt Nam hay xuất xứ nước ngoài còn chưa rõ ràng, nhiều quy định liên quan, dẫn đến các đối tượng lợi dụng để nhập khẩu hàng hóa dưới dạng bán thành phẩm về ghi nhãn sản xuất tại Việt Nam hoặc gian lận xuất xứ từ nước thứ 3 gây khó khăn cho công tác xử lý.
Hướng tới an ninh dinh dưỡng
Diễn đàn cũng đặt vấn đề cần thiết phải chuyển từ tư duy bảo đảm an toàn thực phẩm sang bảo đảm an ninh dinh dưỡng, giúp người dân được tiếp cận nguồn thực phẩm an toàn.
