Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã chính thức khởi tố, bắt tạm giam 4 bị can trong quá trình mở rộng điều tra vụ án liên quan đến hoạt động xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. Các bị can bị điều tra về các tội “Nhận hối lộ” và “Giả mạo trong công tác”, theo thông tin từ Bộ Công an.
Bối cảnh vụ án
Vụ án được mở rộng từ đường dây “Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Môi giới hối lộ; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi; Giả mạo trong công tác”, xảy ra tại Trung tâm Kiểm nghiệm kiểm chứng và Dịch vụ chất lượng, Công ty TNHH Công nghệ NhoNho, Công ty TNHH MTV Trái cây Thủy và các đơn vị, cá nhân có liên quan. Các sai phạm tập trung vào việc cấp khống giấy kiểm nghiệm, mã số vùng trồng cũng như mua bán trái phép các mã số này.
Danh tính các bị can
Bốn bị can bị khởi tố và tạm giam gồm: ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn); ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, về tội “Nhận hối lộ” theo Điều 354 Bộ luật Hình sự. Hai bị can còn lại là bà Nguyễn Thị Hà, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm dịch vùng 7 (thuộc Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật) và bà Bế Thị Thu Hiền, Trạm trưởng Trạm Kiểm dịch Hữu Nghị - Lạng Sơn, bị khởi tố về tội “Giả mạo trong công tác” theo Điều 359 Bộ luật Hình sự.
Hành vi sai phạm
Theo kết quả điều tra, ông Hoàng Trung và ông Nguyễn Quang Hiếu đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để ban hành các chính sách trái pháp luật, có dấu hiệu tạo ra “giấy phép con” nhằm phục vụ lợi ích nhóm và trục lợi cá nhân với số tiền đặc biệt lớn. Họ can thiệp, chỉ đạo cấp dưới thực hiện hành vi cấp khống Giấy kiểm nghiệm, mã số vùng trồng; đồng thời tham gia vào việc mua bán trái phép mã số vùng trồng và mã cơ sở đóng gói. Những hành vi này đã gây thiệt hại nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người trồng sầu riêng cũng như các doanh nghiệp xuất khẩu chân chính, làm thất thu đặc biệt lớn cho ngân sách Nhà nước và ảnh hưởng xấu đến uy tín, thương hiệu của toàn bộ ngành nông sản Việt Nam.
Diễn biến mở rộng điều tra
Trước đó, cuối năm 2025, C03 đã ra quyết định truy nã đặc biệt đối với ông Hoàng Bá Nghị, Chủ tịch HĐTV Công ty TNHH Công nghệ NhoNho. Ngày 3/11/2025, ông Nghị bị khởi tố và bắt tạm giam về tội nhận hối lộ. Tính đến nay, tổng số bị can trong vụ án đã lên tới 21 người, bao gồm 17 bị can bị khởi tố trước đó về các tội đưa hối lộ, nhận hối lộ, môi giới hối lộ, vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi.
Trong số các bị can đã bị khởi tố trước đó, có ông Trần Đăng Ninh, Giám đốc Trung tâm Kiểm nghiệm kiểm chứng và Dịch vụ chất lượng (Retaq); ông Nguyễn Mạnh Duy, nhân viên Retaq; ông Hoàng Bá Nghị và ông Đinh Hoàng Thiện, lãnh đạo Công ty NhoNho; ông Lê Sỹ Nghị và ông Nguyễn Trường của Trung tâm kiểm nghiệm NhoNho; cùng ông Vũ Đức Hải, Giám đốc Công ty CP Scitech, tất cả đều bị khởi tố về tội nhận hối lộ. Bà Lê Thị Bích Thủy, Giám đốc Công ty Trái cây Thủy, bị khởi tố về tội đưa hối lộ và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Bà Ngô Thị Lụa (Giám đốc Công ty Tân Hoàng Linh), bà Đoàn Thị Xuân và ông Vũ Quang Phúc (thành viên Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk) bị khởi tố về tội môi giới hối lộ. Ông Võ Phương Hoàng, kế toán Công ty Trái cây Thủy, bị khởi tố về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Ông Phạm Thành Trí bị khởi tố về tội lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi.
Tác động đến thị trường xuất khẩu
C03 bước đầu xác định trong lĩnh vực kinh doanh xuất khẩu sầu riêng từ Việt Nam sang Trung Quốc đã tồn tại hoạt động mua bán mã vùng trồng, mua bán giấy kiểm nghiệm và vi phạm quy định về kế toán. Những hành vi này gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng tài sản nhà nước, xâm phạm hoạt động của các doanh nghiệp chân chính, dẫn đến tình trạng sầu riêng xuất khẩu không đúng nguồn gốc xuất xứ, không đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng. Điều này đã ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín và giảm sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam, đặc biệt là sầu riêng, trên thị trường Trung Quốc và thế giới.
Hiện C03 đang tiếp tục tập trung lực lượng mở rộng điều tra, làm rõ hành vi vi phạm của các bị can cũng như các đối tượng liên quan tại các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị kiểm nghiệm và đơn vị được cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói. Cơ quan điều tra cũng sẽ tiến hành xác minh để thu hồi triệt để tài sản cho Nhà nước, đề xuất xử lý theo quy định pháp luật.
