Việc khắc phục tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, siết chặt quản lý đội tàu là những giải pháp trọng tâm nhằm bịt lỗ hổng trong khai thác hải sản, hướng tới gỡ thẻ vàng của Ủy ban châu Âu (EC).
Thực trạng đáng báo động
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài vẫn diễn biến phức tạp. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2024, đã ghi nhận hàng chục vụ việc tàu cá bị nước ngoài bắt giữ, xử lý. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của ngành thủy sản mà còn đe dọa đến nỗ lực gỡ thẻ vàng IUU.
Nguyên nhân chính được xác định là do công tác quản lý đội tàu còn nhiều lỗ hổng. Nhiều tàu cá không lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, hoặc lắp đặt nhưng cố tình ngắt kết nối khi hoạt động trên biển. Bên cạnh đó, việc xử phạt các hành vi vi phạm chưa đủ sức răn đe, tạo kẽ hở cho các chủ tàu tiếp tục tái phạm.
Giải pháp siết chặt quản lý
Trước thực trạng trên, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tăng cường các biện pháp quản lý đội tàu. Cụ thể, yêu cầu 100% tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, kết nối với hệ thống giám sát tàu cá quốc gia. Đồng thời, kiểm soát chặt chẽ việc cập cảng, xuất bến, đảm bảo tàu cá chỉ được phép rời cảng khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Các lực lượng chức năng như Cảnh sát biển, Bộ đội Biên phòng, Kiểm ngư được tăng cường tuần tra, kiểm soát trên biển, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Mức phạt được nâng lên đáng kể, có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí tước quyền sử dụng giấy phép khai thác thủy sản.
Vai trò của ngư dân
Bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan chức năng, ý thức của ngư dân đóng vai trò quyết định. Các địa phương ven biển đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động ngư dân ký cam kết không vi phạm vùng biển nước ngoài, tuân thủ các quy định về khai thác hải sản hợp pháp. Nhiều mô hình tổ, đội, hội nghề cá được thành lập, giúp ngư dân hỗ trợ nhau trong sản xuất và giám sát lẫn nhau.
Việc khắc phục thế vàng Iuu không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là cơ hội để ngành thủy sản Việt Nam phát triển bền vững, nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu. Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và cộng đồng ngư dân, mục tiêu gỡ thẻ vàng IUU trong năm 2025 là hoàn toàn khả thi.
