Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung vào các năm 2017, 2024 và 2025, đã hợp nhất các quy định mới nhất về tội phạm và hình phạt. Trong đó, Điều 364 quy định về "Tội đưa hối lộ" là một trong những điều khoản quan trọng, được TAND TP Hà Nội áp dụng để xét xử bị cáo Nguyễn Năng Mạnh (cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Dược phẩm MediUSA) cùng các đồng phạm.
Nội dung chi tiết Điều 364 về tội đưa hối lộ
Theo quy định tại khoản 1 Điều 364, người nào trực tiếp hoặc qua trung gian đưa hoặc sẽ đưa cho người có chức vụ, quyền hạn hoặc người khác, tổ chức khác bất kỳ lợi ích nào để người có chức vụ, quyền hạn làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Lợi ích đó có thể là tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc lợi ích phi vật chất.
Các tình tiết tăng nặng được quy định tại khoản 2, bao gồm: có tổ chức, dùng thủ đoạn xảo quyệt, dùng tài sản của Nhà nước để đưa hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn, phạm tội 02 lần trở lên, hoặc của hối lộ có giá trị từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng. Trong các trường hợp này, mức phạt tù từ 02 năm đến 07 năm. Nếu của hối lộ trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng, khung hình phạt là 07 năm đến 12 năm tù (khoản 3). Đặc biệt, khi giá trị từ 1.000.000.000 đồng trở lên, mức phạt tù từ 12 năm đến 20 năm (khoản 4). Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Mở rộng phạm vi và chính sách khoan hồng
Điều 364 còn mở rộng áp dụng đối với hành vi đưa hối lộ cho công chức nước ngoài, công chức của tổ chức quốc tế công, người có chức vụ trong doanh nghiệp, tổ chức ngoài Nhà nước. Quy định này thể hiện cam kết của Việt Nam trong việc chống tham nhũng xuyên biên giới, phù hợp với các công ước quốc tế. Đồng thời, chính sách khoan hồng được ghi nhận tại khoản 7: người bị ép buộc đưa hối lộ mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác thì được coi là không có tội và trả lại toàn bộ của đã dùng; người tự nguyện khai báo có thể được miễn trách nhiệm hình sự và trả lại một phần hoặc toàn bộ của hối lộ.
Vụ án Nguyễn Năng Mạnh và các đồng phạm
TAND TP Hà Nội đang xét xử bị cáo Nguyễn Năng Mạnh, cựu Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Dược phẩm MediUSA, cùng các đồng phạm về nhiều tội danh, trong đó có tội đưa hối lộ theo Điều 364. Bị cáo Mạnh bị cáo buộc giữ vai trò chủ mưu, chỉ đạo đồng phạm thực hiện hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm. Vụ án liên quan đến đường dây sản xuất 100 tấn thực phẩm chức năng giả, với số lượng lớn và giá trị cao, dẫn đến đề nghị mức án 15-18 năm tù cho "ông trùm".
Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2024, 2025) được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật phát hành dưới dạng sách in và điện tử, giúp người dân và cán bộ pháp lý tra cứu thuận tiện. Việc xét xử nghiêm minh các vụ án như MediUSA là minh chứng cho hiệu lực của pháp luật trong phòng chống tham nhũng, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
