Trong một bước tiến quan trọng nhằm giảm căng thẳng khu vực, Iran và Mỹ đã đạt được thỏa thuận thiết lập “đường dây liên lạc” để tránh các sự cố tại Eo biển Hormuz, đồng thời thành lập “nhóm điều phối tránh xung đột” với Liban nhằm chấm dứt các hoạt động quân sự. Tuyên bố chung do Pakistan và Qatar làm trung gian đã nêu rõ các nội dung này.
Lộ trình 60 ngày và miễn trừ trừng phạt
Theo tuyên bố chung, Mỹ và Iran nhất trí về một lộ trình nhằm đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày, tạo nền tảng cho việc ngay lập tức bắt đầu các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo. Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi, trong bài đăng trên mạng xã hội X ngày 22/6, thông báo đã đạt được “tiến triển lớn” trong các cuộc đàm phán với Mỹ thông qua vai trò trung gian của Pakistan và Qatar.
Các bên nhất trí miễn trừ lệnh trừng phạt đối với các mặt hàng xuất khẩu dầu mỏ và hóa dầu của Iran, dỡ bỏ lệnh phong tỏa, ngừng đóng băng một số tài sản, và khởi động kế hoạch tái thiết và phát triển lớn dành cho Iran. Đây được xem là những nhượng bộ đáng kể từ phía Mỹ nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình.
Hợp tác khu vực và tình hình Israel-Liban
Trong bối cảnh đó, các nước trong khu vực tiếp tục thúc đẩy nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình cho tình hình Trung Đông. Bộ trưởng Ngoại giao Ai Cập, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan đã nhóm họp tại Cairo, Ai Cập nhằm trao đổi về các diễn biến mới, nhất là tiến trình triển khai Bản ghi nhớ (MoU) giữa Mỹ và Iran, cùng các biện pháp tăng cường phối hợp khu vực trước những thách thức an ninh ngày càng phức tạp.
Liên quan quan hệ Israel-Liban, ngày 21/6, quân đội Israel thông báo dỡ bỏ toàn bộ các biện pháp hạn chế đã áp đặt tại khu vực biên giới phía bắc. Động thái này diễn ra sau khi các cuộc giao tranh tại khu vực có dấu hiệu hạ nhiệt.
Hezbollah cảnh báo Israel
Tổng Thư ký Phong trào Hồi giáo Hezbollah Naim Qassem tuyên bố Israel phải rút hoàn toàn khỏi lãnh thổ Liban, đồng thời cảnh báo sẽ không tồn tại bất kỳ “vùng an ninh” nào dành cho các binh sĩ Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tại miền nam Liban. Ông Qassem cáo buộc Israel không kích các khu dân cư và gây thương vong cho phụ nữ, trẻ em. Ông nhận định, các cuộc tiếp xúc, đàm phán giữa Mỹ và Iran đang tác động đáng kể đến cục diện khu vực.
