Ngày 6/5/2026, chính phủ Iran thông báo đang tiếp tục xem xét đề xuất từ Mỹ nhằm chấm dứt cuộc xung đột giữa hai nước. Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết đã có những cuộc thảo luận tích cực với Iran trong 24 giờ qua, nhưng cũng đe dọa sẽ tiếp tục chiến dịch ném bom nếu đàm phán thất bại.
Tuyên bố từ Nhà Trắng
Phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump nhấn mạnh: "Mục tiêu rất đơn giản. Iran không thể được phép sở hữu vũ khí hạt nhân vì họ quá cứng đầu, chúng tôi không muốn đi đến bước đường cùng. Chúng tôi muốn bảo vệ tất cả mọi người". Ông cũng cho biết: "Họ muốn ký thỏa thuận. Chúng tôi đã có những thảo luận rất tích cực trong 24 giờ qua, và tôi tin rằng họ rất có thể sẽ ký kết".
Phản hồi từ Iran
Theo hãng tin ISNA của Iran, ông Esmaeil Baghaei, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, cho biết Tehran sẽ sớm gửi phản hồi về đề xuất của Mỹ thông qua chính phủ trung gian Pakistan. Tuy nhiên, ông khẳng định các báo cáo cho rằng thỏa thuận Mỹ-Iran sắp được ký kết là lạc quan thái quá. Ông nói thêm rằng dù chưa có phản hồi chính thức, hai bên vẫn duy trì liên lạc qua trung gian Pakistan.
Bất đồng và tiến triển
Bất chấp những tín hiệu lạc quan từ phía ông Trump, Iran và Mỹ vẫn bất đồng về nhiều vấn đề, bao gồm chương trình hạt nhân và khả năng kiểm soát eo biển Hormuz của Iran. Theo Reuters, một nguồn tin cho biết các bên đàm phán đã gần đạt được một văn bản dài một trang nhằm chính thức kết thúc xung đột. Văn bản này sẽ làm bàn đạp cho các cuộc thảo luận về dỡ bỏ phong tỏa eo biển Hormuz, dỡ bỏ lệnh trừng phạt của Mỹ, và áp đặt giới hạn lên chương trình hạt nhân của Iran. Hiện chưa rõ sự khác biệt giữa văn bản này với đề xuất 14 điều mà Iran đã đưa ra trước đó.
Quan điểm cứng rắn từ Iran
Một số quan chức Iran cho rằng đề xuất của Mỹ chứa các điều khoản khó chấp nhận. Ông Ebrahim Rezaei, một nhà lập pháp Iran, viết trên X: "Văn bản mà Axios đăng tải là những tham vọng của chính phủ Mỹ. Họ sẽ không thể dùng một cuộc chiến thất bại để giành lại thứ đã mất trong đàm phán trực tiếp. Iran đã đặt ngón tay lên cò súng, nếu họ không đầu hàng và nhượng bộ... chúng tôi sẽ đưa ra phản hồi mạnh tay khiến họ hối hận".
Phản ứng từ Mỹ và Israel
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết ông Trump thừa nhận tình trạng gián đoạn tạm thời trên eo biển Hormuz do Iran phong tỏa, nhưng khẳng định Washington "sẽ không bình thường hóa việc một quốc gia có thể quyết định quyền tự do di chuyển trên tuyến đường hàng hải quốc tế". Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông sẽ thảo luận với ông Trump về các cuộc đàm phán với Iran, và khẳng định Israel cùng Mỹ thống nhất rằng Iran cần bị tước quyền làm giàu uranium để ngăn chặn khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân. Iran liên tục khẳng định không có ý định sản xuất vũ khí hạt nhân, và hoạt động làm giàu uranium chỉ phục vụ mục đích dân sự.
Sự cố trên biển
Quân đội Mỹ tại vùng Vịnh Oman cho biết đã vô hiệu hóa tàu chở dầu M/T Hasna mang cờ Iran. Theo Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, lực lượng Mỹ đã theo dõi tàu này di chuyển trên vùng biển quốc tế tới một cảng của Iran tại Vịnh Oman. Khi tàu Hasna không tuân thủ cảnh báo, lực lượng Mỹ đã "vô hiệu hóa bánh lái của tàu bằng pháo 20mm trên máy bay F/A-18 Super Hornet cất cánh từ tàu sân bay Abraham Lincoln. Tàu Hasna đã ngừng di chuyển về Iran".
Tạm ngừng chiến dịch
Ngày 5/5, ông Trump tuyên bố tạm ngừng "Dự án Tự do" - chiến dịch hỗ trợ tàu thương mại bị kẹt trong vùng Vịnh qua eo biển Hormuz - chỉ sau một ngày hoạt động, vì cơ hội kết thúc xung đột. Trên Truth Social, ông cho biết "dựa trên yêu cầu từ Pakistan và các quốc gia khác", dự án sẽ tạm ngừng để chờ khả năng hoàn thiện và ký kết thỏa thuận.
Nguyễn Quang Minh (theo: Reuters, Al Jazeera)
