Nghị định 87/2026 có hiệu lực từ ngày 15 tháng 5 đã thiết lập một khung pháp lý riêng biệt và nghiêm khắc dành cho những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội (Influencers/KOLs) – nhóm đối tượng vốn chưa được định danh rõ ràng trong các quy định trước đây.
Quy định cụ thể về mức phạt
Theo Nghị định 87/2026, các Influencers và KOLs sẽ bị phạt từ 80 đến 100 triệu đồng nếu chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà đã tiến hành giới thiệu. Những người nổi tiếng tham gia quảng cáo sản phẩm khi chưa trực tiếp sử dụng hoặc chưa nắm rõ thông tin có thể bị xử phạt hành chính lên tới 100 triệu đồng. Ngoài ra, họ còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm xin lỗi công khai và nộp lại khoản thu nhập bất hợp pháp.
Các hành vi vi phạm và mức phạt tương ứng
Nghị định quy định ba nhóm hành vi vi phạm chính:
- Phạt 80-100 triệu đồng: Hành vi quảng cáo sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ khi chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ bản chất sản phẩm. Đây là mức phạt cao đối với cá nhân trong lĩnh vực quảng cáo, thể hiện yêu cầu tăng cường tính minh bạch.
- Phạt 60-80 triệu đồng: Hành vi không thực hiện thông báo về việc quảng cáo ngay trước và trong khi thực hiện hoạt động quảng cáo. Điều này có nghĩa là nếu một nghệ sĩ hoặc KOL đăng video quảng cáo sản phẩm, ngay từ đầu video phải thông báo cho người xem đây là nội dung quảng cáo.
- Phạt 40-60 triệu đồng: Hành vi liên quan đến trách nhiệm kiểm chứng sản phẩm. Người có ảnh hưởng phải xác minh thông tin, tài liệu liên quan đến sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trước khi giới thiệu tới công chúng.
Cơ chế xử lý hậu quả
Điểm đáng chú ý của Nghị định 87/2026 là cơ chế xử lý hậu quả. Ngoài xử phạt tài chính, người vi phạm có thể bị yêu cầu thu hồi sản phẩm, dừng cung cấp dịch vụ, đồng thời hoàn trả toàn bộ khoản lợi nhuận thu được từ hoạt động quảng cáo sai phạm. Việc buộc xin lỗi công khai bằng văn bản cũng được áp dụng như một biện pháp bổ sung, tác động trực tiếp đến uy tín cá nhân của người vi phạm – yếu tố quan trọng đối với hoạt động nghề nghiệp của KOLs.
Bối cảnh và sự cần thiết
Trong bối cảnh thị trường Influencer marketing bùng nổ, với khoảng 300.000 KOL và KOC đang hoạt động tại Việt Nam, việc siết chặt quản lý được xem là cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng và nâng cao tính chuyên nghiệp của ngành. Thực tế tại nhiều quốc gia cho thấy xu hướng quản lý ngày càng nghiêm ngặt. Tại Trung Quốc, quy định yêu cầu người nổi tiếng phải trực tiếp sử dụng sản phẩm trước khi quảng cáo, đồng thời chịu trách nhiệm liên đới nếu nội dung sai sự thật. Trong khi đó, Hàn Quốc áp dụng mức phạt lên tới 2% doanh thu liên quan hoặc khoảng 500 triệu won đối với các vi phạm quảng cáo.
Việc ban hành Nghị định 87/2026 không chỉ bổ sung hành lang pháp lý mà còn gửi đi thông điệp rõ ràng: uy tín cá nhân không thể là lá chắn cho hành vi quảng cáo thiếu trung thực. Điều này được kỳ vọng sẽ góp phần lập lại trật tự trong hoạt động quảng cáo số, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ sinh thái nội dung số tại Việt Nam.
