Theo Luật Căn cước 2023, công dân Việt Nam phải thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ căn cước khi đạt các mốc tuổi 14, 25, 40 và 60. Trong năm 2026, những người sinh năm 2012 (tròn 14 tuổi), 2001 (25 tuổi), 1986 (40 tuổi) và 1966 (60 tuổi) cần chú ý làm lại thẻ Căn cước, nếu không sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính và ngân hàng tạm dừng giao dịch.
Quy định cụ thể về độ tuổi và thời hạn thẻ
Theo khoản 1 Điều 21 Luật Căn cước, công dân đã được cấp thẻ phải đổi thẻ khi đủ 14, 25, 40 và 60 tuổi. Tuy nhiên, khoản 2 Điều 21 quy định: nếu thẻ đã được cấp đổi trong vòng 2 năm trước độ tuổi cấp đổi, thẻ đó có giá trị đến độ tuổi cấp đổi tiếp theo. Cụ thể, người sinh năm 2001 đã làm thẻ trong khoảng 23-25 tuổi thì thẻ có hiệu lực đến sinh nhật năm 2041; người sinh năm 1986 đã làm thẻ khi 38-40 tuổi thì thẻ đến năm 2046; và người sinh năm 1966 đã làm thẻ khi 58-60 tuổi thì thẻ được sử dụng trọn đời.
Các trường hợp phải đổi thẻ khác
Điều 24 Luật Căn cước 2023 liệt kê thêm nhiều trường hợp buộc phải cấp đổi hoặc cấp lại thẻ: thay đổi họ, tên, ngày sinh; thay đổi nhân dạng; bổ sung ảnh khuôn mặt, vân tay; xác định lại giới tính hoặc chuyển đổi giới tính; sai sót thông tin trên thẻ; thay đổi thông tin do sắp xếp đơn vị hành chính; xác lập lại số định danh cá nhân; theo yêu cầu của người được cấp thẻ; mất hoặc hỏng thẻ; được trở lại quốc tịch Việt Nam.
Hậu quả nếu không thực hiện đúng quy định
Khoản 1 Điều 10 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định mức phạt vi phạm hành chính lên đến 500.000 đồng đối với công dân không tuân thủ quy định về cấp, đổi, cấp lại thẻ Căn cước. Ngoài ra, từ ngày 01/01/2025, mọi thẻ Chứng minh nhân dân (CMND) cũ đã hết hiệu lực theo Luật Căn cước 2023. Các ngân hàng có trách nhiệm tạm dừng hoặc hạn chế giao dịch đối với chủ tài khoản chưa cập nhật giấy tờ tùy thân hợp lệ, bao gồm Căn cước, hộ chiếu hoặc thị thực hết hiệu lực. Điều này đồng nghĩa với việc người dân sẽ không thể rút tiền, chuyển khoản hay thanh toán trực tuyến nếu không kịp thời đổi thẻ.
Lưu ý đặc biệt cho nhóm sinh năm 2012
Những em sinh năm 2012 chưa có thẻ Căn cước cần đi làm ngay khi đủ 14 tuổi. Với người sinh năm 2001, 1986 và 1966, cần kiểm tra hạn sử dụng của thẻ hiện tại và tiến hành đổi trước khi hết hạn. Việc thực hiện đúng quy định không chỉ tránh bị phạt mà còn đảm bảo quyền lợi trong các giao dịch dân sự và ngân hàng.
