Ngày 29/6, Tòa án Quân sự Trung ương mở phiên xét xử phúc thẩm vụ án vi phạm các quy định về quản lý đất đai và lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại sân bay Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cũ. Trong số 385 bị hại được triệu tập, có 150 người có mặt tại phiên tòa. Đây là những người đã nộp tiền mua các lô đất tại khu sân bay Nha Trang cũ, khu đất bị giao trái phép cho Tập đoàn Phúc Sơn.
Cam kết chịu trách nhiệm đến cùng
Bản án sơ thẩm xác định, dự án chưa đủ điều kiện pháp lý nhưng Phúc Sơn vẫn quảng cáo, phân lô bán đất cho hàng nghìn người, thu hơn 7.000 tỷ đồng. Tại phiên sơ thẩm hồi tháng 1, một doanh nhân ở Hà Nội từng đề nghị mua lại cổ phần của Phúc Sơn để thay Nguyễn Văn Hậu, tức Hậu "Pháo", bồi thường hơn 7.000 tỷ đồng cho các bị hại. Khi đó, Hậu cũng mong tòa chấp nhận phương án này. Song tại phiên phúc thẩm, Hậu cho biết thỏa thuận trên không thành. Bị cáo khẳng định sẽ trực tiếp khắc phục hậu quả, không thông qua bên trung gian hoặc người được ủy quyền.
Ban đầu, Hậu cam kết hoàn tất việc bồi thường trong 9 tháng. Tại tòa, bị cáo rút thời hạn xuống còn 90 ngày. Hậu cho biết Công ty Phúc Sơn đã làm việc với gần 80 khách hàng và chi trả gần 1.600 tỷ đồng. Với hơn 5.000 tỷ đồng còn lại, bị cáo nói đang huy động từ bạn bè, đối tác và các nguồn lực khác. "Tiền đều do bị cáo quyết định sử dụng nên bị cáo sẽ chịu trách nhiệm đến cùng", Hậu trình bày, đồng thời mong các nhà đầu tư bình tĩnh và khẳng định sẽ khắc phục 100% hậu quả trong 90 ngày.
Bị cáo cũng cho biết, nếu sau này Nhà nước quyết định giao đất hoặc cho thuê đất, khách hàng sẽ trực tiếp làm việc với cơ quan có thẩm quyền. Công ty Phúc Sơn sẽ không hưởng bất kỳ quyền lợi nào từ phần đất này.
Ý kiến trái chiều từ các bị hại
Tại phiên tòa, các bị hại đưa ra nhiều đề nghị khác nhau, song đều mong muốn được bảo đảm quyền lợi cao nhất. Một số người đề nghị Phúc Sơn hoàn trả toàn bộ số tiền đã nộp, kèm khoản lãi phát sinh do bị chiếm dụng vốn từ năm 2018. Nhóm này cho rằng giá trị đồng tiền đã thay đổi sau nhiều năm. "Một tỷ đồng của năm 2018 sau 8 năm không thể vẫn là một tỷ đồng", một bị hại nêu ý kiến.
Trong khi đó, nhiều bị hại khác mong dự án tiếp tục được triển khai. Họ cho rằng mình là nhà đầu tư ngay tình, tiền đã được đưa vào dự án chứ không bị chiếm đoạt. Vì vậy, nhóm này đề nghị tòa không xác định họ là bị hại trong vụ án hình sự nhằm tránh hợp đồng bị vô hiệu, đồng thời cho phép Công ty Phúc Sơn tiếp tục thực hiện các cam kết đã ký. Trường hợp dự án không thể tiếp tục, những người này đề nghị việc bồi thường phải căn cứ vào giá đất thị trường hiện nay hoặc giá trị thực tế của đất.
Cựu thiếu tướng nói sai phạm là "tai nạn thảm khốc"
Sau bản án sơ thẩm, hai cựu thiếu tướng là Hoàng Viết Quang, cựu Phó Cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Quốc phòng, và Nguyễn Duy Cường, cựu Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân, cùng kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, xin hưởng án treo. Tại phiên phúc thẩm, ông Hoàng Viết Quang cho rằng vi phạm của mình mang tính thực hành, có vai trò thứ yếu trong chuỗi quyết định liên quan đến khu đất sân bay Nha Trang. Bị cáo ví sai phạm này như "tai nạn thảm khốc trên con đường binh nghiệp" giàu thành tích của mình. Ông Quang trình bày về quá trình công tác, các huân chương, kỷ niệm chương, bằng khen của Bộ Quốc phòng và thời gian thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia. Bị cáo cho biết từng có đóng góp trong tham mưu quy hoạch sân bay chiến lược lưỡng dụng tại Cam Ranh, công trình có ý nghĩa đối với bảo vệ chủ quyền biển đảo và an ninh quốc phòng.
Cùng bị truy tố về tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai, cựu thiếu tướng Nguyễn Duy Cường, 67 tuổi, cựu Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân, bị cấp sơ thẩm tuyên phạt 2 năm 6 tháng tù. Bị cáo kháng cáo xin được hưởng án treo. Trình bày tại tòa phúc thẩm, ông Cường cho biết việc thực hiện nhiệm vụ diễn ra trong bối cảnh phụ thuộc vào các chủ trương đã được thống nhất giữa Bộ Quốc phòng và chính quyền địa phương. Với cương vị người đứng đầu đơn vị cấp cơ sở, bị cáo trình bày chỉ tiếp nhận, thực hiện các văn bản chỉ đạo từ cấp trên và không tự ý bàn giao đất khi chưa có lệnh. Ông Cường thừa nhận có sai phạm về trình tự, thủ tục nhưng khẳng định không có động cơ tư lợi, không chuyên quyền hay độc đoán. Bị cáo cũng cho rằng công việc huấn luyện bay tại cơ sở rất nặng, trong khi bản thân không được đào tạo chuyên sâu về quản lý đất đai nên thiếu thông tin về các văn bản pháp lý liên quan từ Chính phủ. Theo ông Cường, các vấn đề liên quan việc bàn giao đất đều được đưa ra thảo luận công khai trong tập thể ban giám hiệu và báo cáo cấp trên. Ngày 30/6, Hội đồng xét xử tiếp tục làm việc.
